154
DE
OECONOMIA
creatae
sunt,
cognosci.
Materiam
vltimam
ab
igne
cognoscendam,
hunc
etiam
esse
clauem
omnia
cor¬
pora
naturalia
reserantem
asserit:
Aquam
esse
ma¬
trem
mineralium,
foetumque
sibi
dissimilem
parere,
sic
&
alia
quaeuis
elementa:
Deum
in
omnibus
vnum
esse,
&
omnium
pariter
vnam
esse
primam
&
vlti¬
mam
materiam.
Cum
antiquorum
scripta
de
generatione
mi¬
neralium
accuratissimè
perlegissem,
de¬
prehendi
ipsos
vltimam
illorum
non
intellexis¬
se
materiam,
&
per
consequens
multò
minùs
primam.
Siquidem
vt
cuiusque
rei
probè
scriba¬
tur
initium,
finis
apprimè
debet
innotescere.
Primùm
omnium
igitur
vltimam
vobis
mate¬
riam
proponere
decreui
mineralium,
vnde
faci¬
lè
primam
intelligetis,
ex
qua
ducunt
origi¬
nem.
Exemplum
priùs
adducamus
ex
medi¬
cina,
qua
morbus
ab
exitu
cognoscendus,
&
non
ab
initio
in
quo
nulla
scientia,
quòd
per
caeci¬
tatem
introductum
sit,
etiam
cęcum
esse
opor¬
teat;
finis
verò
visibilis
ab
exitu,
ad
quem
ten¬
dere
percipitur
tanquam
ad
scopum
sibi
propo¬
situm.
Proinde
res
omnis
meliùs
cognosci
non
potest,
quàm
dum
optimè
scitur
in
quem
finem
a
Deo
creata
sit;
alioqui
facilè
continget,
vt
e¬
ius
creaturae
Dei
verus
vsus
in
abusum
abeat.
Quicunque
igitur
opus
aliquod
ex
aliquo
susci¬
pit,
hocipsum
ex
quo,
radicitus
cognoscat
o¬
portet,