233
Qualita¬
tum pri¬
marum
vires.
Calor &
frigus
gunt.
Forma
digerit
qualita¬
tes pri¬
mas
APOLOGIA
58
ea meliùs agatur. Ideóque in definitio¬
ne dixi, facultates argentificas aut au¬
rificas agere per qualitates igncas.
Tantas enim qualitatibus primis vires
tribuerunt veteres philosophi & Me¬
dici, praesertim Galenus, vt per eas,
quaecunque omnia hac mundi vni¬
uersitate conspicimus, ab iis orta exi¬
stimauerint. Qualitates autem igneas
dixi, quòd maximè prae caeteris agant,
imò nisi à caeteris, quibus perfusae sunt,
vis earum obtunderetur, omnia pes¬
fundarent. Has qualitates agentes, ca¬
lorem nempe & frigus, solas esse cau¬
sas efficientes corporum similarium,
statuit Aristoteles, dum solam eorum
materiam considerat. At cùm ad for¬
mam peruertit, vt qua re hoc argen¬
tum sit, hoc aurum, aliam causam con¬
stantiorem, esse ait scilicet formatri¬
cem. Haec enim facultas formatrix di¬
ligit qualitates primas vt agant, & mo¬
ueant materiam ad formam, qualis est
in mouente actu seu virtute. Sic & vis
argentifica aut aurifica per qualitates
igneas mouebit materiam nostram
proxi¬