COMMENT.
SECVNDI
DIALOGVS
III.
89
motu
carere
solet,
&
pro
vena
se
profert.
MATHETES,
Multa
hactenus
de
venarum
incisione
dixi¬
sti:
sed
quibus
scalpellis,
&
quomodo
haec
adhibenda
sint,
non¬
dum
ex
te
audiui.
GERON,
In
Gallia
&
Italia
habent
maiuscula,
lanceolae
illis
nuncupatae:
quae
directè
acutissimo
constant
cuspi¬
de,
quo
tam
amplas
quàm
voles
plagas
inferre
licet.
chirurgus
enim
acie
oculorum
acri
praeditus,
summis
digitis
cuspidem
ad
articuli
digitalis
longitudinem
praehendet,
tantumque
eius
pro¬
feret,
quod
ad
incidendam
venam
satis
sit:
altera
vero
manu
par¬
tem
brachij,
&
pollice
eius
venam
probè
continens,
sensim
illud
&
lęniter
intrò
impellet.
In
Germania
multò
breuiora,
&
gracili¬
ora
extant:
quorum
cuspide
deorsum
inclinato,
punctim
illas
a¬
periunt:
natura
timidis
minùs
quidem
horrenda,
sed
non
admo¬
dum
tuta.
Nam
chirurgus
eiusmodi
scalpella
sinistrae
manus
digi¬
tis
apprehensa,
venae
incidendae
admouet,
dextróque
pollice
in
illam
imprimit.
si
leniùs,
angustum
nimis
vulnus
infligit,
vnde
crassus
sanguis
non
effluit:
sin
autem
validiùs,
totas
interdum
per¬
tundit:
quanquam
id
rariùs
eueniat:
quia
cuspidem
non
ita
lon¬
gum
obtinent.
Ego
igitur
chirurgos
admonere
soleo,
vt
varia
scalpellorum
genera
pro
corporum
differentijs
sibi
comparent.
nam
vbi
crassus,
aut
viscosus
sanguis,
aut
melancholicus
subesse
putatur,
maior
plaga
inducenda
est:
vbi
tenuis,
&
aquosus,
prae¬
sertim
in
calido
caeli
statu,
angustior.
MATHETES,
Quae
igitur
ti¬
bi
securiora
videntur?
GERON,
Ambo
tam
gallica
&
Italica,
quàm
germanica
sua
habent
pericula,
nisi
prudens
&
exercitatus
medi¬
cus
eis
vtatur.
fit
enim
saepiùs,
vt
cùm
incautiùs
venis
admouen¬
tur,
ipsis
nunc
vel
largius
foramen,
vel
arctum
nimis
inferatur:
nunc
totae,
vt
suprà
dixi,
perforentur.
si
latius
est,
nimium
san¬
guinis
effluit:
sin
angustius,
in
grumum
concrescere
solet.
rursus,
si
vehementer
illud
infligitur,
vel
arteria,
vel
tendo
offenditur.
MATHETES,
Postquàm
iam
vena
incisa
fuerit,
quid
dein¬
ceps
aget
chirurgus?
GERON,
Vinculum
à
superiore
parte
bra¬
chio
illigatum,
statim
laxabit,
quo
sanguis
vberiùs
effluat.
id
si
commodè
fiat,
nihil
ampliùs
tentandum
est:
sin
autem
minùs
ob
crassitiem
aliámue
causam
erumpat,
aeger
manum
in
pugnum
ar¬
ctè,
&
vehementer
adducat:
neruos,
musculos,
&
latera,
tussi,
vo¬
ceque
valida
intendat:
nec
non
vulnus
aquae
calidae
fotu
irritet.
sin
autem
ob
ignauiam
metumque
aegri,
sanguis
parciùs
emanet,
claudenda
vena
est,
donec
vires
recreentur:
imò
etiamsi
sanguis
pro
ratione
prodeat,
medio
tamen
ipsius
cursu
digitus
vulneri
imponendus
est:
tum
vt
vires
recolligantur,
minúsque
digeran¬
tur:
tum
etiam,
vt
sanguis
deterior
ex
internis
celeriùs
ad
partem
H
3
Scalpellersum
differentiae.
Scalpella
quomòdo
adigenda.
Post
venam
incisam
quid
agendum.