133
IOANNIS
GVINTHERII
ANDERNACI
MEDICI,
de
veteri
&
noua
medicina
faciunda,
COMMENTARII
SECVNDI
DIALOGVS
QVINTVS.
MATHETES.
Cùm
heri
mihi
explicaris,
obseruande
prae¬
ceptor,
qua
ratione
&
modo
humores
vitiosi
corpus
infestantes,
&
meatus,
in
quibus
ipsi
continentur,
praeparari
debeant,
vt
commodiùs,
&
citra
naturae
offensionem
expurgari
possint:
pergas
nunc
obsecro
remedia
auxiliáque
ad
i¬
dem
idonea
enumerare.
GERON,
Libenter
tibi
morem
geram:
ne
statim
sine
iudicio
&
discrimine
quoslibet
humores
exinanire
coneris:
vt
hodie
plerique
omnes
verę
medicinę
imperiti
factita¬
re
solent.
Conuenit
igitur,
vt
primum
cognoscas,
quot
&
quas
singula
medicamenta
facultates
habeant:
deinde
quot
earum
sint
ordines:
hoc
est
quanto
interuallo
illae
se
mutuò
exuperent.
MATHE¬
TES,
Quot
ipsę
sunt
numero?
GERON,
In
vniuersum
quatuor:
ac
primę
à
qualitatibus
summis,
calida,
frigida,
humida,
&
sicca
pro¬
ficiscuntur:
earúmque
modo
illae,
quantum
cuique
ab
opifice
suo
datum
est,
operantur.
Secundae
meatus
astringunt,
aut
aperiunt:
humores
incidunt,
deterguntque:
aut
obstruunt
cogúntque.
hae
etiam
à
primis
qualitatibus
oriuntur,
vel
continuo,
vel
post¬
quàm
medicamenta
ipsas
induerint.
ambae
autem
toti
corpori
communes
vires
suas
in
omneis
partes
simul
exerunt:
non
ma¬
gis
hanc,
quàm
illam
respicientes:
neque
vnum
modò
humorem,
sed
vniuersos
pariter
vel
calefaciunt,
vel
refrigerant:
vel
inci¬
dunt,
deterguntque:
aut
cogunt,
conglutinántque:
&
quoduis
membrum
vel
aperiunt,
vel
occludunt,
astringúntque.
Tertiae
facultates
vrinam
citant:
aluum
soluunt:
sudores
euocant.
atque
ita
appellantur,
quòd
tertio
loco
opus
suum
edant.
hae
quoque
â
primis
generantur:
verùm
non
statim,
sed
amplioris
commistio¬
nis,
&
naturae
virium
interuentum.
Quartae
peculiari
tum
mem¬
bro,
tum
humori
dicatae
sunt:
dum
ex
iecore
bilem,
ex
cerebro
pi¬
tuitam,
ex
liene
atrum
humorem,
non
alios
educunt.
Atque
hae
postremae
facultates
etiam,
sicut
tertiae
non
ilicom
à
primis
crean¬
tur,
sed
maiore
quoque
naturae
conatu
&
adminiculo
indigent.
nam
illa
calidum
ac
frigidum
medicamentum
faciliùs
quàm
vri¬
M
Medicamentorum
facultates
quatuor.