867
COMMENTARII SECVNDI DIALOGVS V. 227
nerari: quod vbi plus iusto auctum fuerit, agaricum conuenit, vt
hanc purgetu, illud siccet, & corroboret: vnde commitiali morbo
sensuumque vitijs, apoplexiae, vertigini, insaniae, melancholiae,
inflammationi, capitis, coxendicúmque dolori auxiliatur. Ad¬
haec lentos viscosósque, & putres humores pectori insidentes ex¬
pellit: ventriculum, iecur, lienem, renes, & vterum vitiosis excre¬
mentis liberat. Insuper vniuersis affectibus ex obstructione con¬
citatis, vt regio morbo, aquae subter cutem, lienosis, & longis fe¬
bribus succurrit. postremò vrinam quoque, & menstrua commodè
promouet: ventris tineas occidit, expellitque. Summatim in om¬
nibus malis ex pituita creatis, in quauis aetate tutò assumitur: ob
quod Democritus medicamentum familiae appellauit. MATHE¬
TES, Nulline particulae corporis agaricum est noxium? GERON,
Ventriculo, in quo propter laeuitatem supernatare, nauseám¬
que excitare solet: praesertim qui ab Allobrogibus adfertur.
Quòd si vino, zinzibere, caryophylis, nuce muscata, ac similibus
corrigatur, minùs offendit: sicut pastilli illi sunt, quos officinae
semper paratos habent. Ego malim recentem agarici massam,
quàm pastillos longo tempore asseruatos, praescribere. Extrinse¬
cus lixiuijs ad capitis, & memoriae corroborationem, vertiginemque
abigendam, drachmae duae linteo illigatae, macerataeque per no¬
ctem induntur. MATHETES, Quo pondere & forma exhiberi de¬
bet? GERON, Scrupulorum duorum, vel drachmae instar, pro ae¬
gri natura, aetate, viribus, consuetudine, morbi natura, & tem¬
pore, ex vino mero, aut dilutiore mulso, sapa, aceto, aqua, hydro¬
melite, aut oxymelite. MATHETES, Nunc de cnico sententiam
tuam audire cupio.
GERON, Cnicus herba est, vulgo satis cognita: floribus veri
croci propè similibus: vnde etiam Itali qudam crocum hunc Sar¬
racenicum, Germani [G]wildt Saffran[/G] / officinae ex more Arabum
carthamum nominant. Semine constat albo, anguloso, duro, leui
cortice tecto: forma ordei, nisi quòd grandius existat: intus me¬
dulla candida, pingui, & dulci scatet. MATHETES, Quae cnici
vires sunt? GERON, Tertio ordine calefacit Galeno: Mesuae ve¬
primo calefacit, secundo autem siccat. Flos illius drachmae
nius, vel duarum instar, ex aqua mulsa sumptus, morbum regium
tollit. Pauperes floribus arefactis in cibo ad aluum laxandam, &
colorem flauum illi conciliandum, vtuntur. Semen pituitam, &
aquas suprà infráque educit: vnde colico morbo, & aquae subter
cutem mirificê auxiliatur. MATHETES, Quot aliâs modis, & quo
pondere assumitur? GERON, Varijs: primo sanè exiure gallinacci,
aut cremore ordei decoctum colatumque trium vel quatuor, vel
V
Agaricu: ventri¬
culo noxius.
Cnicus siue
carthamus.