Coelum philosophorum

113
An vinum circulatorie digestum, distillationi sit aptum. VIII.
vas in qua materia est digerenda, ponatur in aestate in congerie formica¬
rum, ita vt fundus circulatorij sit penitus sepultus, & quod sol reuerberet
super extremitatem, & in hoc videbus mirabilem digestionem, Septimo
& vltimo potest ipsa materia digeri & putrefieri in mense octobri in vi¬
nacea: quia etiam nullum habet calorem per accidens: ficut & ipse fimus
equinus. & ibi quando botri sunt expressi, & habet etiam mirabilem ope¬
rationem, dum vasa circulatoria in ipsa sepeliantur. Et liceta quampluri¬
bus non ponantur nisi septem formae digerendi. Isidorus tamen de luni¬
pero ait, quod si imponantur prunae incineres iuniperi optime corperien¬
do ipsum cinerem, quod possit conseruari ignis inextinguibilis per totum
annum. Et in hoc cinere etiam possit fieri quam optima digestio. Et hęc suffi¬
ciantde putrefactione facienda, & materia digerenda.
Quomodo possit cognosci, an vinum digestum circulatoriae distil¬
lationi sit aptum.
Caput. iiij.
Qvum ergo vinum fuerit ita septem vicibus digestum, vt su¬
pra auditum est, poteris hocmodo probare, an sit ad faciendam
distillationem circulatorie. Accipe linteolum, & malefac in di¬
gesto vino: postea accendatur cum candela: & si vinum combu¬
ritur absque lesione & combustione linthei, non est rectificatum
sed est verum indicium, in eo superstitisse aliquam substantiam aqueam. Et
ideo semper adhibenda est opera, vt digeratur toties, & tam diu, vt possit ex
eo fieri probatio. Sunt autem nonnulli, qui dicunt zuccarum debere im¬
mitti, & si sit bene rectificata, zuccarum cum ipso vino plane comburi.
Notabis ergo istud ita digestum vinum nondum posse appellari quintam
essentiam, sed ipsum subiectum quintae essentiae. Quum vero pannus lin¬
teus aduritur cum ipso, & quod plane perdiderit omnem saporem horri¬
bilem acutum & sulphureum, ita quod gustanti videatur propemodum
dulce, & quod nil de fumositate restet in ipsa adustione. Et tunc tempore
poteris appellare quintam essentiam. Sed in rebus insensibilibus, & nullum
saporem habentibus aduvrtendum est ad summum, sicut in auro, & argento
& alijs metallis, & lapidibus preciosis, ex quibus extrahitur aliquando
quinta essentia, quae aurum potabile ingreditur. Circulatoriae vero distil¬
lationis vasa sunt diuersa a diuersis tradita authoribus. Sunt enim aliqui
facientes vas eo modo, quod imponatur alembicus cecus super cucurbita,
& in supremitate faciunt paruum foramen, per quod materia immittitur
siue extrahitur, quando debet circulatorie distillari: & obturetur cum par¬
ua portione vitri facta ad id vt vndequaque bene recludatur, ne materia pos¬
sit exspirare. Potest etiam fieri dausura de argento, eo tamen modo, vt fo¬
ramen penitus sit obstrusum. Et hoc vas ab aliquibus dicitur Pellicanus.
Cuius forma est haec.
B ij
Alij
Alij vo¬
lat quod ni¬
si. iiij. vi¬
cibu de¬
beat di¬
geri.
subiectum
quin. es¬
sen. quo
cognosci¬
tur quin¬
ta essen.
in rebus
sensibili¬
bus & in
rebus nul¬
lum sapo¬
rem haben¬
tibus
An vinum circulatorie digestum, distillationi sit aptum. VIII.
vas in qua materia est digerenda, ponatur in aestate in congerie formica¬
rum, ita vt fundus circulatorij sit penitus sepultus, & quod sol reuerberet
super extremitatem, & in hoc videbus mirabilem digestionem, Septimo
& vltimo potest ipsa materia digeri & putrefieri in mense octobri in vi¬
nacea: quia etiam nullum habet calorem per accidens: ficut & ipse fimus
equinus. & ibi quando botri sunt expressi, & habet etiam mirabilem ope¬
rationem, dum vasa circulatoria in ipsa sepeliantur. Et liceta quampluri¬
bus non ponantur nisi septem formae digerendi. Isidorus tamen de luni¬
pero ait, quod si imponantur prunae incineres iuniperi optime corperien¬
do ipsum cinerem, quod possit conseruari ignis inextinguibilis per totum
annum. Et in hoc cinere etiam possit fieri quam optima digestio. Et hęc suffi¬
ciantde putrefactione facienda, & materia digerenda.
Quomodo possit cognosci, an vinum digestum circulatoriae distil¬
lationi sit aptum.
Caput. iiij.
Qvum ergo vinum fuerit ita septem vicibus digestum, vt su¬
pra auditum est, poteris hocmodo probare, an sit ad faciendam
distillationem circulatorie. Accipe linteolum, & malefac in di¬
gesto vino: postea accendatur cum candela: & si vinum combu¬
ritur absque lesione & combustione linthei, non est rectificatum
sed est verum indicium, in eo superstitisse aliquam substantiam aqueam. Et
ideo semper adhibenda est opera, vt digeratur toties, & tam diu, vt possit ex
eo fieri probatio. Sunt autem nonnulli, qui dicunt zuccarum debere im¬
mitti, & si sit bene rectificata, zuccarum cum ipso vino plane comburi.
Notabis ergo istud ita digestum vinum nondum posse appellari quintam
essentiam, sed ipsum subiectum quintae essentiae. Quum vero pannus lin¬
teus aduritur cum ipso, & quod plane perdiderit omnem saporem horri¬
bilem acutum & sulphureum, ita quod gustanti videatur propemodum
dulce, & quod nil de fumositate restet in ipsa adustione. Et tunc tempore
poteris appellare quintam essentiam. Sed in rebus insensibilibus, & nullum
saporem habentibus aduvrtendum est ad summum, sicut in auro, & argento
& alijs metallis, & lapidibus preciosis, ex quibus extrahitur aliquando
quinta essentia, quae aurum potabile ingreditur. Circulatoriae vero distil¬
lationis vasa sunt diuersa a diuersis tradita authoribus. Sunt enim aliqui
facientes vas eo modo, quod imponatur alembicus cecus super cucurbita,
& in supremitate faciunt paruum foramen, per quod materia immittitur
siue extrahitur, quando debet circulatorie distillari: & obturetur cum par¬
ua portione vitri facta ad id vt vndequaque bene recludatur, ne materia pos¬
sit exspirare. Potest etiam fieri dausura de argento, eo tamen modo, vt fo¬
ramen penitus sit obstrusum. Et hoc vas ab aliquibus dicitur Pellicanus.
Cuius forma est haec.
B ij
Alij
Alij vo¬
lat quod ni¬
si. iiij. vi¬
cibu de¬
beat di¬
geri.
subiectum
quin. es¬
sen. quo
cognosci¬
tur quin¬
ta essen.
in rebus
sensibili¬
bus & in
rebus nul¬
lum sapo¬
rem haben¬
tibus