Coelum philosophorum

113
Modus distillandi circulatorie.
ceperit quintam essentiam in subtilitatione & purificatione materię vini vel
fructuum, aestimet & credat simile id contingere in omnibus alijs huiusce¬
modi. Et ideo bene credendum est opinioni Aristotelice quod materia ita
per distillationem nobilatata & immateriata, non possit vltra reduci ad
formam vel spiritualitatem aliquam, quum sit sine substantia elementata
ex cedens formalitatem & corruptionem: & ideo est quasi corpus coeleste.
Nam sicut ipsum coelum se habet ad omnia inferiora, sic etiam ipsa quin¬
ta essentia ad omnes complexiones & qualitates. Et quemadmodum om¬
nia sydera cursum suum habent ex nobilissima in fluentia primi mobilis:
sic etiam cunctae medicinę quibus quinta essentia admiscetur, virtutem su¬
am attrahunt ab ipsa, quemadmodum adamas ferrum. Sed quoniam adeo
magnum exigit laborem, & parit multum fastidij: ideoque ab omnibus floc¬
cipenditur: hinc fit vt nostra ętate paucissimi inueniantur philosophi, qui
huic rei velint incumbere.
Quę sit differentia inter circulatorionem & digestionem.
Caput. vi.
Maxim opere considerandum est, quid sit descriminis inter cir¬
culationem & digestionem Primo ergo de vitris, quae ad quod
libet horum sunt necessaria. Ideoque oportet, quod habeas ad
digestionem instrumenta, & cucurbitas in superiori parte
amplas, ad imponendum in ipsas substantiam grossam, super quibus im¬
ponendi sunt alembici ceci, sine rostro, ita quod quando in ipsis sit dige¬
stum, possis materiam grossam extrahere, a moto alembico caeco, & impo¬
nendo alium cum rostro. Si autem materia sit clara, cum est semel distilla¬
ta, & feces non immisceantur cum distillato sicut est in ipsa quinta essen¬
tia vini. Tunc potest capi circulatorium, ita vt infra & supra sit aequale &
amplum in vna forma.
In medio vero debet esse strictum, & circa caput inferioris ventris habeatur
cannale in longitudine vnius digiti, in grossitudinae vero sit minus digi¬
to. Sunt tamen aliqui: quifaciunt vasa ad circulandum: quę appellantur
pellicani. Cuius forma est.
In quo possunt resdare digeri, & quodlibet etiam circulari. Sed hec vi¬
tra non possunt fieri a vitrearijs nostris, quia sunt difficiliafacturę. Et ip¬
se ego amicum peroptimum habeo Friburgi, qui in partibus Delphina¬
tus prope Viennam voluit facere fieri huiusmodi pellicanum à vitreario
quodam, sed non potuit habere proprecio trium librarum Thuronensium,
quae sunt apud nos duo floreni rhenenses. Quicquid tamen sit, scito, quod
hoc
Modus distillandi circulatorie.
ceperit quintam essentiam in subtilitatione & purificatione materię vini vel
fructuum, aestimet & credat simile id contingere in omnibus alijs huiusce¬
modi. Et ideo bene credendum est opinioni Aristotelice quod materia ita
per distillationem nobilatata & immateriata, non possit vltra reduci ad
formam vel spiritualitatem aliquam, quum sit sine substantia elementata
ex cedens formalitatem & corruptionem: & ideo est quasi corpus coeleste.
Nam sicut ipsum coelum se habet ad omnia inferiora, sic etiam ipsa quin¬
ta essentia ad omnes complexiones & qualitates. Et quemadmodum om¬
nia sydera cursum suum habent ex nobilissima in fluentia primi mobilis:
sic etiam cunctae medicinę quibus quinta essentia admiscetur, virtutem su¬
am attrahunt ab ipsa, quemadmodum adamas ferrum. Sed quoniam adeo
magnum exigit laborem, & parit multum fastidij: ideoque ab omnibus floc¬
cipenditur: hinc fit vt nostra ętate paucissimi inueniantur philosophi, qui
huic rei velint incumbere.
Quę sit differentia inter circulatorionem & digestionem.
Caput. vi.
Maxim opere considerandum est, quid sit descriminis inter cir¬
culationem & digestionem Primo ergo de vitris, quae ad quod
libet horum sunt necessaria. Ideoque oportet, quod habeas ad
digestionem instrumenta, & cucurbitas in superiori parte
amplas, ad imponendum in ipsas substantiam grossam, super quibus im¬
ponendi sunt alembici ceci, sine rostro, ita quod quando in ipsis sit dige¬
stum, possis materiam grossam extrahere, a moto alembico caeco, & impo¬
nendo alium cum rostro. Si autem materia sit clara, cum est semel distilla¬
ta, & feces non immisceantur cum distillato sicut est in ipsa quinta essen¬
tia vini. Tunc potest capi circulatorium, ita vt infra & supra sit aequale &
amplum in vna forma.
In medio vero debet esse strictum, & circa caput inferioris ventris habeatur
cannale in longitudine vnius digiti, in grossitudinae vero sit minus digi¬
to. Sunt tamen aliqui: quifaciunt vasa ad circulandum: quę appellantur
pellicani. Cuius forma est.
In quo possunt resdare digeri, & quodlibet etiam circulari. Sed hec vi¬
tra non possunt fieri a vitrearijs nostris, quia sunt difficiliafacturę. Et ip¬
se ego amicum peroptimum habeo Friburgi, qui in partibus Delphina¬
tus prope Viennam voluit facere fieri huiusmodi pellicanum à vitreario
quodam, sed non potuit habere proprecio trium librarum Thuronensium,
quae sunt apud nos duo floreni rhenenses. Quicquid tamen sit, scito, quod
hoc