Coelum philosophorum

113
Extractio quintae essentiae. XIIII.
plexionem igneam amplectatur, quae per multas & varias distillationes
difficillime abstraheretur: & magis per consequens est nociuum quam profi¬
cuum humanę naturę. Sic vt aperte videre poteris ipsum cannale distilla¬
torij, in quo est vinum, transgredi & transire per ipsam aquam tepidam
Sed aliud balneum marię, de quo supra est dictum, habet infimum fornacis
partem sicut caldare: in quo debent poni omnia vasa et instrumenta disti¬
latoria cum aqua, et superior pars, quę est alem. in nulla aqua debet stare,
sed proprie ipsa cucur. in qua est vinum. quod debet distillari & hoc est bal¬
neum marię. Et quandocunque in primo balneo caldaris aliquid est distil¬
landum, adhibenda est opera, vt habeantur disci siue circuli plumbei mag¬
ni & parui: super quibus ipsa vitra debent ligari, ne ex calefactione aquę
balnei hinc inde agitentur & rumpantur. Forma haec est.
[image 24]
Et nota, quod in tali balneo calda¬
re debet esse immuratum: & in la¬
tere fornacis habeat longum can¬
nale de cupro vel ferro, in quod in
ijciantur carbones, qui debent
esse subtus caldare ignescentes,
vel quod calor ipse carbonum reuer¬
beret contra caldare, quia in ip¬
so cannali non possunt aduri ea
ex causa, quod multa sunt forami¬
na in fornace, et etiam propter
clausionem cannalis. Item alem¬
bicus qui in aqua stat, debet esse de cupro & ab intus sit stannatus. Et su¬
perius & inferius vasa in simul cemententur, & in exteriore parte, vbi sunt
iuncturę, cum stanno lutentur optime: ne aliquid aquę possit ab hac abire.
Quum vero aqua fuerit calefacta, aperiatur pullus siue lixale inferius, &
emittatur aqua calida: imponendo de nouo aquam frigidam, quia ex hoc
aqua vitae melioratur in distillatione: & eo minus calidam & igneam na¬
turam ad se attrahit. Instrumentum vero vel vas in quo aqua continetur,
debet esse de cupro vel auricalco: & sit latum in modum vnius palmae, vel pau¬
lo plus: & in medio habeat foramen, & circuitus qui est ab extra: sit latus &
spissus duobus digitis, & ponatur super ipsum caldare quod est in fornace:
& foramen caldaris non sit majus ipso foramine, quod in distillatorio est, &
omnia bene lutentur cum luto sapientię, vel cum luto immixtis lanis, quae à ton¬
soribus panni reijciuntur, Quum ergo vinum tuum ita in caldare imposueris, omnia
lutata & cementata in loco suo permaneant, donec tantum de vino distil¬
saueris, quantum tibi suffecerit vel libuerit: quia si tolleres aliqua, maiorem
haberes ponam restruendi, si forsan non satis vini haberes: & ideo in caldare
C ij inferio¬
Extractio quintae essentiae. XIIII.
plexionem igneam amplectatur, quae per multas & varias distillationes
difficillime abstraheretur: & magis per consequens est nociuum quam profi¬
cuum humanę naturę. Sic vt aperte videre poteris ipsum cannale distilla¬
torij, in quo est vinum, transgredi & transire per ipsam aquam tepidam
Sed aliud balneum marię, de quo supra est dictum, habet infimum fornacis
partem sicut caldare: in quo debent poni omnia vasa et instrumenta disti¬
latoria cum aqua, et superior pars, quę est alem. in nulla aqua debet stare,
sed proprie ipsa cucur. in qua est vinum. quod debet distillari & hoc est bal¬
neum marię. Et quandocunque in primo balneo caldaris aliquid est distil¬
landum, adhibenda est opera, vt habeantur disci siue circuli plumbei mag¬
ni & parui: super quibus ipsa vitra debent ligari, ne ex calefactione aquę
balnei hinc inde agitentur & rumpantur. Forma haec est.
[image 24]
Et nota, quod in tali balneo calda¬
re debet esse immuratum: & in la¬
tere fornacis habeat longum can¬
nale de cupro vel ferro, in quod in
ijciantur carbones, qui debent
esse subtus caldare ignescentes,
vel quod calor ipse carbonum reuer¬
beret contra caldare, quia in ip¬
so cannali non possunt aduri ea
ex causa, quod multa sunt forami¬
na in fornace, et etiam propter
clausionem cannalis. Item alem¬
bicus qui in aqua stat, debet esse de cupro & ab intus sit stannatus. Et su¬
perius & inferius vasa in simul cemententur, & in exteriore parte, vbi sunt
iuncturę, cum stanno lutentur optime: ne aliquid aquę possit ab hac abire.
Quum vero aqua fuerit calefacta, aperiatur pullus siue lixale inferius, &
emittatur aqua calida: imponendo de nouo aquam frigidam, quia ex hoc
aqua vitae melioratur in distillatione: & eo minus calidam & igneam na¬
turam ad se attrahit. Instrumentum vero vel vas in quo aqua continetur,
debet esse de cupro vel auricalco: & sit latum in modum vnius palmae, vel pau¬
lo plus: & in medio habeat foramen, & circuitus qui est ab extra: sit latus &
spissus duobus digitis, & ponatur super ipsum caldare quod est in fornace:
& foramen caldaris non sit majus ipso foramine, quod in distillatorio est, &
omnia bene lutentur cum luto sapientię, vel cum luto immixtis lanis, quae à ton¬
soribus panni reijciuntur, Quum ergo vinum tuum ita in caldare imposueris, omnia
lutata & cementata in loco suo permaneant, donec tantum de vino distil¬
saueris, quantum tibi suffecerit vel libuerit: quia si tolleres aliqua, maiorem
haberes ponam restruendi, si forsan non satis vini haberes: & ideo in caldare
C ij inferio¬