Tempus
matuti¬
num
purgationi
idoneum,
si
fortia
sint
medicamen¬
ta.
Leniora
medica¬
menta
paulo
ante
post
cibum
assu¬
muntur.
Cibas
post
lenia
medicamenta
quando
exhiben¬
dus.
Causae
sorbitionis
à
purgatione.
Cibus
leuiusculus
statim
è
medica¬
mento
valentiore
Cibus
quando
post
medicamentum
purgans
sumen¬
dus.
Sorbitionem
ex
iure
cicerum,
aut
ptisana,
vnleo
di¬
citur.
Sal
lotorijs
non
malè
adijcitur.
534
DE
MEDICINA
VETERI
ET
NOVA
potest,
sed
necessitati
acquiescendum:
vnde
Hippocrates
dixit:
aestate
superiores
ventres,
hyeme
inferiores
purgari
debent:
nimirum
de
coacta
intelligens
purgatione,
quae
etiam
extra
veris
tempus
fieri
potest.
MATHETES,
Quo
diei
tempore
sin¬
gula
purgantia
medicamenta,
&
quibus
formulis
exhibere
con¬
sueuisti?
GERON,
Siue
praecaueamus,
siue
curemus
morbum,
pur¬
gantia
medicamenta
praesertim
efficatia
manè
horis
quinque,
aut
sex,
aut
septem
etiam
ante
prandium
concoctione
cibi
hester
ni
in
ventriculo,
&
intestinis
obita
assumentur,
modò
tantum
ille
dilationis
patiatur.
Vehemens
enim
morbus
quouis
tempore
vel
matutino,
vel
pomeridiano,
vel
vespertino,
vel
nocturno;
nulla
tùm
humorum,
tùm
cibi
concoctione
plena
expectata,
euacuationem
postulat,
nisi
grauissima
febris
coniuncta
impediat,
&
natura
aegri
sit
incognita:
tunc
enim
fortia
medicamenta
periculosa
sunt:
At
leniora,
quae
ventriculum
inferioremque
ventrem,
intestina,
&
primas
venas
tantum
euacuant,
hora
vna
ante,
vel
post
cibum
le¬
uem,
manè,
aut
vesperi
(qui
antequàm
illa
purgationem
incipi¬
ant,
ferè
concoctus
sit)
foeliciter
prebemus.
Hippocrates,
vbi
quis
catharticum
valentius
biberit,
sorbitionem
ei
ex
ptisanae
cremò¬
re
statim
dandam
censet,
antequàm
purgatio
fieri
inceperit:
ni¬
mirum,
vt
quod
ex
illo
in
transitu
haeret,
abstergat:
&
cum
leue¬
sit,
deorsum
trahat,
vitiosamque
eius
qualitatem
contemperet,
ac
permutet,
ne
ventriculus
offendatur,
&
diuturnus
alui
fluor
exci¬
tetur.
Caeterùm
ab
omni
alio
cibo,
&
potu
abstinendum
esse
do¬
cet,
donec
tota
absoluta
erit
purgatio.
Nam
si
ille
inter
purgan¬
dum
detur,
hanc
impedire
poterit.
Philagrius
autem,
si
quis
imbecillior
vel
os
ventriculi
ad
bilem
contrahendam
procliue
habeat,
vel
alia
de
causa
tam
longam
ferre
inaediam
nequeat,
pti¬
sunae,
aut
chondri
cremorem,
aut
panis
momentum
ex
vino
ge¬
neroso
concedit:
eò
quòd
antea
concoqui
possit,
quàm
medica¬
mentum
purgare
incaeperit.
Sic
etiam
nonnunquam
ad
celerem
eius
motionem,
ne
diutiùs
in
ventre
moretur,
pondere
suo
o¬
pitulatur,
vt
etiam
in
mediocribus,
&
lenibus
medicamen¬
tis
accidit:
quanquam
fortia
eiusmodi
auxilio
non
opus
habe¬
ant.
Recentiores
medicinae
faciundae
periti
horis
duabus,
aut
tribus
postquàm
ea
assumpta
fuerint,
sorbitionem
ex
iure
cicerum
rubrorum
leuiter
decoctorum,
&
zaccari
semuncia
aut
aquę
mulsę
selibram
cum
zaccaro
ventriculi
abstergendigra
tia,
quod
vulgo
lotorium
vocant,
potui
exhibent.
Interdum
tan¬
tundem
ex
iure
decocti
capi,
aut
gallinacei,
aut
gallinae,
aut
pulli
eiusdem
absque
sale
sorbendum
offerunt:
quanquam
illius
mo¬
mentum,
cùm
sit
abstersorius,
non
malè
adijciatur.
nam
iulculum
illius