867
Myrobalani che¬
buli.
Emblici.
Condita composi¬
ta.
552 DE MEDICINA VETERI ET NOVA
eandem etiam facultatem conferunt, nux muscata Indica condi¬
ta: cortex citri: carnes contoneorum: pira & similia zaccaro infe¬
cta. Calida verò intemperie affectam iuuant, conditum ex persi¬
cis, ex prunis, ex sorbis, (quod ventriculum roborat, sitim extin¬
guit, & aluum fusam astringit) ex fructibus myrobalani citrini.
Facultatem vitalem refrigeratam reficiunt, conditum nucis mu¬
scatae Indicae, ex pomis: cortex citri, in vtraque intemperie calida
& frigida valet: zinziber viride, myrobalani chebuli. Ex calore
debilitatam restituunt cortex citri, myrobalani, & pleraque alia
zaccaro condita, in officinis vsitata. MATHETES, Omnésne my¬
robalanorum species ad nos zaccaro conditae adferuntur? GE¬
RON, Vtique: sed chebuli & emblici, quoniam caeteris ampliores
& insigniores existunt, magis laudantur. MATHETES, Quas igi¬
tur vires chebuli potissimum habent? GERON, Stomachum, ven¬
triculum, & iecur firmant (licet superiùs inter purgantia relati
sint) appetentiam excitant: cerebri actiones promouent: visum
clariorem reddunt: corporis habitum tuentur: obstructiones di¬
scutiunt, si per dies aliquot manè singuli excipiantur. MATHE¬
TES, Ad quid emblici conducunt? GERON, Hi quoque cerebrum,
neruos, cor, iecur, ventriculum, & alias partes laxas astrictione
sua roborant, intemperiemque humidam, sicut etiam calidam, cor¬
rigunt. Dantur singuli quotidie cùm ad superiora vitia, tum ad
alui fluorem sistendum. MATHETES, Soléntne alia quoque con¬
dita praeter haec simplicia praescribi à medicis?
GERON, Maximè, ex herbis, earum floribus, fructibus, cor¬
ticibus, & radicibus: nec non ex conseruis, electarijs, aut eorum
pulueribus & zaccaro: sic tamen vt conseruae, siue flores zaccaro
conditi, duarum aut trium vnciarum instar: puluerum autem, si
acres & cari sint, vncia: si lenes, sescuncia: zaccari quod satis est:
auri autem bracteae tres, aut quatuor si diuites assumunt, inij¬
ciantur. In summa electarijs instaurandis viribus dicatis, de qui¬
bus mox agam, materiae rationem propemodum consentiunt, eo¬
que ex conseruis, pulueribus & Zaccaro, sicuti illa fiunt, nunc so¬
lida, nunc liquida. In hoc autem ab illis differunt, quòd plus con¬
seruarum, minus pulueris, zaccari plurimùm, recipiant. praeterea
aegris gratiora, quàm electaria existunt, vt quae nihil amari, aut
foedi, aut iniucundi, & parum pulueris contineant. Apud veteres
condita fiebant ex aromatis, aut medicamentis vino & melle in¬
coctis, quale est Pauli conditum calculos frangens, & Oribalij
ad calculum in vesica conterendum, & aliud piperatum. Hodie
longè alia conditi ratio est, vt inferiùs audies, quod ex conseruis
& pulueribus roborantibus cum zaccaro cogitur, ac in massam
coag¬