62
De secretis nature
ta auri, & aqua aerentata ferri. ¶Item perlę quę secundum hanc viam compo¬
nuntur ex aqua aerentata lunę, & ex aqua aerentata stagni mixta cum aqua
aerentata lune ad quintam partem aque lunę, & ex aqua induratiua stagni.
& multi lapides alij: qui componuntur secundum hanc doctrinam, quos longum esset
enarrare hic in pręsenti libro, quod tot lapides possunt exponi ex illis aquis,
quot sunt in rerum natura, & tot habent virtutes, quot naturales vt supe¬
rius diximus in theorica huius libri, & diximus prolixius in nostro lapida¬
rio per totum, ideo in hac parte te ipsi remittimus, quia ibi large continetur hęc
doctrina. ¶Item in compositione lapidis philosophorum rubei sic facies tu fi¬
li, capies aquam induratiuam auri, quę est aer ex terra mixtus & post hoc capi¬
as aquam aerentatam, quę est ignis et misce secundum regulam generalem, quę se ex¬
tendit ad omnes lapides secundum magis et minus in sequenti canone
& Canon. xlv.in quo continetur prędicta doctrina. Fili omnium lapidum compo¬
sitio concordat in induratione, fixatione & vmbra solis et ignis coni de¬
coctione, sed in quantitate ignis et aliarum rerum. ¶Quęstio, Pater quomo¬
do vnus lapis vnius naturę tantum potest sufferre ignem, sicut alterius, cum clare
videamus, quod quidam lapides magis sunt indurati quam alij, & alij habent colo¬
rem hunc, alij illum. Solutio Fili superius diximus tibi quod forma agit secu¬
dum dispositionem materię. et iam fili lapides habent diuersas materias diuer¬
simode aptas ad accipiendum actum formę, ideo materia quęlibet actum illius
recipit, secundum quod conuenit suę naturę. sicut materia cerę vel butyri, quę fun¬
ditur per solem et materia argille, quę induratur. Item fili motus orbis, qui mo¬
uetur in generatione lapidum, et totum in vna quantitate temporis, & tamen actus
eius diuersimode assituatur & agit in lapidibus iam sic, quod ipse motus vnus
est in seipso, sed diuersitas causatur ex materijs rerum diuersimode accipien¬
tium actus illius. ¶Vnde fili in christi nomine facias sic, si tu vis componere quem
cumque lapidem, necessarium est tibi cognoscere virtutes potentię & colores
quos minerales aquę acceperunt ex influentijs coelestibus, & determinatio¬
nem formę, in quam mutantur per proprietatem materię spiritus sui aquatici, in quo
retinetur. Quia fili vnius virtutis est aqua auri. alterius aqua argenti. Item
vnius virtutis est aqua aerea, alterius aqua terrea, Et hęc per dictam deter¬
minationem materi erum metallorum resolutorum in spiritus aquaticos: in quibus
retinentur dictę influentię coelestes, hoc idem tibi dicimus de coloribus diuer¬
sis secundum naturam vniuscuiusque metalli. & Et tibi diximus in nostro testa¬
mento & codicillo: & valde bene si bene nos intellexisti, quia hoc non est
nisi sulphur et argentum viuum, & ex his accipiunt subtilem omnem colorem et de¬
terminationem. Facias igitur fili mi in dei nomine moles tuas ex argento secun¬
dum formam, quam affectaueris. quod lapis quis oriatur, & circumquaque dabis moles
argenteas cum communi cera, vt forma mellis maneat intra: & dum fili in¬
tellexeris, quod moles cerę acceperit molem et formam molis argenti, diuide
ceram ab argento, dum ergo hoc compleueris et volueris componere quemcum¬
que lapidem, & Tu vero per pręsens accipias vnum vas factum in modo quem