Nota.
Quomodo
in
opere
nostro.
sunt
quatuor
elementa.
In
spermate
masculino
est
caliditas
&
sic
citas.
In
foeminino
uidelicet
in
Mercurio
cru¬
do
&
imperfe¬
cto
est
frgidi¬
tas
&
humidi¬
tas.
DE
CHEMIA.
&
sapientem
M.
Gulielmum
Pariensem,
qui
erat
caput
studentium
Parisijs,
quod
natu¬
ra
creat
materias
&
spermata,
&
non
ars:
sed
quando
sunt
creata,
ars
facit
&
coniun¬
git
cum
uirtute
naturali,
quę
est
causa
prin¬
cipalis,
&
ars
est
causa
secunda
illarum
re¬
rum:
Et
ita
benè
notate,
quod
ars
nihil
facit
sine
natura.
Nam
satis
sciet
homo
seminare
granum
&
terram
colere,
sed
nisi
prius
ha¬
beat
materiam
unam
quàm
natura
crea¬
uerit,
nempe
granum
tritici,
iam
agricola
ni¬
hil
proficiet:
&
ita
ars
sumit
auxilium
à
na¬
tura,
&
natura
ab
artè.
Quas
ob
res
appa¬
ret
apertè,
quod
ars
nesciret
creare
sperma¬
ta,
nec
materias
metallorum:
Sed
natura
creat,
&
postea
ars
administrat:
&
in
hoc
ui¬
dere
potes
quod
homo
neque
eius
ars
sciret
reducere
quatuor
elementa
in
formam
sper¬
maticam
reductiuam
nec
alteratiuam,
ad
eum
finem
rendens,
nec
disponens
ad
ta¬
lem
receptiuàm
nec
alteratiuam
actionem
&
passionem
aut
formam.
Et
si
arguas,
quod
philosophi
dicant,
in
opere
nostro
esse
ne¬
cessaria
quatuor
elementa:
respondeo,
eos
intelligere,
quod
in
duobus
spermatibus
sunt
quatuor
qualitates
quatuor
elemen¬
torum,
id
est,
calorem
&
siccitatem
in
ar¬
gento
uiuo
maturo,
quod
etiam
sperma
masculinum:
&
frigidum
&
humidum
in
argento