469
112
LIB. II. ALCHEMIAE TRACT. I.
modum. Considera diligenter, num quid commistum sit terreum & fragi¬
le (vt in cupro cui nimia cadmia mista conciliat asperitatem). Tunc qui mi¬
sturam seruatam cupiunt, addunt plus metalli teneri, quod notabis etiam
in proiectionibus & tincturis. Qui non; separationem instituunt, secun¬
dum processum magisterij separatorum.
Sin deficit humor, aut tenacitas, fit aqua ex sale ammonio, sale petrae,
sale tartari aequalibus coctis cum pluuia ad ignem lenem. In hoc decocto
macerata metalla (quidam addunt & vitra) molliuntur. Sal enim certo
modo adhibitus tenacitatem inducit. (Nonnulli salem alcali, boracem, salem
communem praeparatum & sanguinem hirci omnia trita miscent lacte vaccino
colato. Misturam coagulant in puluerem, cuius semunciam miscent librae me¬
talli duri, & vna fundunt, dicuntque etiam vitra & crystallos ita fieri mallea¬
biles.
Argentum asperum peculiariter ita fit tractabile: salem petrae, tarta¬
rum, salem vulgarem, aeruginem, coque ex aqua ad consumtionem humi¬
ditatis. Affunde vrinam & coagula iterum vt sit olei consistentia. Hoc pro¬
ijce super argentum liquatum. Vel per cementum: cementa lunam cum
sale gemmae.
Restingui etiam saepius potest in oleo lini vel similibus, aut etiam in
praedicta aqua, & fit ductile. Eadem ratio & auro congruit.
Ferrum mollescere conspicimus (ita scilicet, vt sit ductile & tractabi¬
le) si oleis, & aquis dulcibus, pinguedinem & lentorem quendam haben¬
tibus, restinguatur saepè. Praeterea mollescit si maceretur per dimidium
mensem in lixiuio ex cinere clauellato & calce viua; (quale lixiuium etiam
è calcinatis marcasitis conficitur praesertim plumbeis, quibus etiam in pultem
redigitur). Alij extinguunt in decocto chamaemeli, geranij, & maluae: vel
sebo & butyro, vel oleo, cera & asa foetida, vel sulphure, argilla, & oleo &c.
Quae mistura plumbi molliuntur, sunt magisterij mistorum.
EMOLLIRE LAPIDES ET VITRA.
Hoc aliàs fusilibus congruit, fitque ignea virtute colliquante. Sed ad
fragilitatem duriciamque mox redeunt frigore. Itaque si fingendi sunt eius¬
modi lapides ad modiolos, typosve, & ducenda vitra, vrgeantur flammis quo¬
ad mollescant, sed intra fluxum. Sint verò & typi candentes, aut aliàs sat fer¬
uidi. Nonnunquam mollitiem appellant, cum tenuiora fiunt, & ad funden¬
dum promtiora, ita vt etiam duci iu filamenta possint, è quibus fiunt cirrhi,
seu crystae pilorum, non rigentes sed nutabundi, nihilominus tamen reten¬
ta fragilitate. Id assequimur maceratione, & coctione in liquoribus conue¬
nientibus, vt lixiuio ex cinere clauellato, vel sodae, &c. Promittunt aliqui
molliciem lapidum è viscidis humoribus natorum & vitrorum, si efferue¬
scant in succo senecionis & sanguine hirci: vel; si macerentur per noctem
ace¬