469
288
LIB. II. ALCHEMIAE TRACT. II.
Est & delectus vasorum habendus. Quae tenuis sunt substantiae & fa¬
cilè oleum fundunt, balneo bulliente destillantur. Alia in arena. Vulgare
est ex vesica cuprea cuius tertia pars sit vacua, immediatè per refrigeria &
serpentinas multiplici errore & anfractibus repentes, mutata semper fri¬
gida cum aqua incaluit, prolectare. Cum stillae non amplius sapi¬
unt rem impositam, cessandum est. Quod si flatuosa res est, instrumenta
adhibentur ampliora, & alembicus vastus quidem, sed rostri breuioris (quod
tamen nonnunquam negligitur.) Subtiles & calidae exigendae sunt per longos
processus.
Sed in singulis penè classibus vsus notauit aliquid peculiare, & est et¬
iam in singulis varietas operationum, dum vnum elaborari potest vijs plurib.
Sunt autem classes sex potissimum. Prima continet res aromaticas:
secunda resinosas: tertia herbaceas succulentas & carneas: quarta liqui¬
das: quinta mineralium oleositates: sexta olea composita & balsamos.
TRACT. II. CAPVT XII.
De oleis aromaticorum.
Ad aromata pertinent res calidae, siccae, odoratae, potissimum ex genere
radicum, corticum, lignorum, herbarum, seminum, fructuum sicco¬
rum & quae his sunt affinia.
Ex his destillatione per ascensum oleum elicitur duplici modo.
Primus, aromata crassius fracta tusave macerantur aqua bis aut ter de¬
stillata, ita vt tenuior pars semper accipiatur, post per serpentinas per frigi¬
dam transmeantes exiguntur. Liquor primum manans capiti mortuo tri¬
to bis terve affunditur, & vna maceratur, donec oleum quod cupimus sit
redditum. Notandum autem quod si quid olei primum cum liquore est
egressum, id separandum antequam reddatur capiti mortuo. Loco mace¬
rationis prolixae, potes vti decoctione in diplomate in aliquibus, &c. Non¬
nulli non reddunt capiti mortuo, sed per vesicam destillant oleosos & vapi¬
dos spiritus, simul adhibita aqua vel liquore copioso. Separatur tandem
leum ab aqua in furno digestionis. Liquoris proportio est, vt sex mensurae
sint ad vnam libram specierum.
Secundus: Aromata minutim tusa macerantur in vini spiritu, vel mal¬
uatico, vel aqua stillatitia subtili, coloratus liquor defunditur, affuso nouo,
planè vt in tincturis procedimus. Vbi non amplius coloratur, abiectis feci¬
bus, aquae per destillationem abstrahuntur, vsque ad olei consistentiam.
Haec postea exigitur per retortam, vel etiam insolando ab humiditate su¬
perflua liberatur. Retorta autem vel in cineribus aut arena locatur, vel in
balneo, quod consultius, quanquam & primò statim non tantum per alem¬
bicum seu cucurbitam rectam, sed & per inclinationem in retorta balnei
destillatio possit institui, & tunc cohobandum est aliquoties, pro rei natu¬
ra. Men¬