469
379
DE EXTRACTIS.
tum fuerit alumen. Veteres liquidum alumen corriuabant in areas, & aestiuis so¬
libus maturabant, quod vasis adhaesisset, excutiebant.)
CRYSTALLI SALIS NITRI.
Sit dolium ligneum cum duplici podio, altero integro quod est in
mo; altero pertuso instar cribri, quod sit in medio. Capiat autem quatuor
aut quinque amphoras, & circa fundum habeat epistomium ad aquam
ducendam. Podium in medio insterne stramentis. Impone terram nitro¬
sam, qualis tum ex certis locis, vt in Aegypto, sumitur tum ex stabulis pecu¬
dum, vt ouium, &c. Et vbi vrina diu est effusa, (quidam etiam cinerem alu¬
minosum accipiunt). Affunde aquam & agita benè, saepeque perinde ac si
velles vulgare lixiuium facere. Aquam muta donec nullam deprehendas in
colatura per epistomium exeunte acrimoniam, vel terra sit exhausta. Vbi
inferior capacitas dolij impleta est, vel sat lixiuij habes; per epistomium
mitte, & cola per pannum densum. Coque in aheno ad medias. Decoctum
effunde in labra lignea, vbi concrescat in conos, vel tessellas, vel bacillis an¬
nascatur. Si coni sunt impuri, solue denuò, filtra ad purum, & congela, idque
potes quinquies repetere.
(Materiam nitri etiam arte potes concinnare, si murum purgatum asper¬
seris, vel ablueris vrina ouilla, vel equina. Concrescet ibi salpetrae; quo abraeso,
terum abluemurum, & consperge lixiuio, in quo prius sal petrae erat coctus & co¬
agulatus.)
Elaboratio salis nitri, vt purissimi & magni fiant coni. Vrceo ligneo
nouo impone cinerem faginum cribratum. Affunde aquam pluuiam.
gita benè. Sine subsidere. Purum effunde. Affunde aquam nouam, & pro¬
cede vt antè, donec sal exierit.
Salem petrae, vel nitrum pone in aheno. Affunde lixiuij prioris vt no¬
uem digitis excedat. Metire verò altitudinem salis petrae in bacillo antequam
affundas lixiuium; & huic mensurae adde nouem digitos seu spithamam, vt
scias quantitatem iustam. Lixiuio infuso, coque ad ignem & despuma cum
pertuso cochleari. Si decoxeris ad eam altitudinem, quam de sale per se in
baculo notasti: guttam vnam atque alteram prunis iniice. Si scintillat flamma
caerulea, satis coctum est: si non, coque amplius. Hoc facto, cola per linteum
spissum triplex mundum in vas mundum, non nimis altum. Non imple ad
summum. Pone loco frigido, iniectis spicillis ligneis abiegnis vel pineis non
pinguibus: concrescere sine, concreta sicca.
Si Styrias requiris, exiam congelato efficies. Recipe calcem viuam,
extingue eam aceto forti ea copia, vt fiat lixiuium, quod post sedimentum
abstrahe & filtra. Admone ad ignem, & sine feruere. Iniice salem nitri paulò
ante repurgatum Agita bene. Vbi refrixerint, cola per linteum spissum
ddd 3
Coque