74
QVADRIGAE
AVRIFERAE
tia
sua.
Intelligas
fili,
quòd
diuersae
sunt
quintae
es¬
sentiae:
quarum
vna
est
ad
corpora
humana:
altera
verò
ad
elixir
ad
corpora
imperfecta
metallorum.
Nam
considerare
debes
quod
generatio
&
incre¬
mentum
metallorum
non
est
sicut
incrementum
corporis
humani:
nam
genus
conuenit
cum
suo
genere,
&
species
cum
sua
specie.
Insuper
autem
in¬
tellige,
quod
prima
materia
hominis,
quae
generat
carnem,
sanguinem,
ossa,
&
vitam,
est
humor
sper¬
maticus,
qui
ex
incluso
vitali
spiritu
causat
genera¬
tionem.
Et
quando
matetia
generatur
&
congela¬
tur
in
corpus,
extrahe
inde
quintam
essentiam
cor¬
poris
illius,
cum
qua
nutries
corpus.
Tamen
fili
vl¬
terius
tibi
dicam,
quod
aqua,
aut
materia,
siue
sper¬
ma
de
quo
homo
generatus
est,
non
est
augmentator
corporis.
Fili
intellige
quod
si
corpus
bene
cibatum
fuerit
cum
suo
naturali
alimento,
tùm
augebitur
prima
materia
illius,
atque
etiam
corpus:
prima
vi¬
delicet
materia,
in
qualitate,
&
corpus
in
quantita¬
te.
Prima
materia
est
illa
quae
vocatur
quinta
essen¬
tia.
Intelligas
tamen,
fili,
quod
quinta
essentia
est
vnum;
&
materia
augmentationis
est
aliud.
Et
quemadmodum
supradixi,
incrementum
metallo¬
rum
non
est
sicut
incrementum
corporis
humani.
Quanquam
quinta
essentia,
quae
causat
augmenta¬
tionem
metallorum,
potest
fieri
medicina
habilis
ad
corpora
humana,
sicut
etiam
quinta
essentia,
quae
causat
augmentationem
corporis
humani,
po¬
test
etiam
fieri
medicina
habilis
ad
corpora
metal¬
lorum.
Ideoque,
vt
supra
dictum
est,
quinta
essen¬
tia
est
vnum,
&
augmentatio
est
aliud.
Vides
igitur
qua
ratione
aqua
nostra
vocatur
prima
materia,
&
sper¬