485
SCIENTIA HAEC
eam necessario, cum actus actiuorum sint in patiente di¬
sposito . Qui ergo laborant in mineralibus extrancis, abs¬
que intentione naturae, & in uegetabilibus & partibus suis,
& animalibus & partibus suis, & superfluitatibus, in uanum
laborant: quia alterant alterationibus uanis & extraneis non
disponentibus ad formam, quare non transformant, cum in tali¬
bus materiebus & agentibus nulla sit habitudo, nec propor¬
tio, nec dispositio per esse informans metalla imperfecta for¬
ma auri, nisi forte in primam materiam, id est, proximam
redigantur. Dicere ergo plures materias posse subijci naturae,
& arti huic, esset quasi entia naturalia dicere, mathematica
esse uel econuerso. quod est omnino inconueniens.
Sic ergo patet quòd ars ista est naturalis, & quare & quo¬
modo & in principijs naturalibus et efficacibus est imitatrix
naturae, & eius sequela, & ex parte eiusdem materiae, &
eiusdem formae omnino tam substantialis, quàm accidenta¬
lis cuiuscunque modi: propter quòd in examinationibus nul¬
lum iudicium ignis pertimescit, qualecunque sit illud, sed
quiescit in eo & gaudet in ipso sine sui diminutione & muta¬
tione aliqua sicut minerale purissimum & purificatum, quod
in experientia uere patet, si enim deficeret in examine ali¬
quo non esset idem cum minerali, propter quòd sicut in for¬
ma quae est res diuina non est inuenta Hypocrisis, neque fal¬
sitas, neque malitia, sed pura ueritas in iudicio ignis, abs¬
que ulla iniquitate, sic in suo composito, cum compositum
contrahat suum esse tale à forma sua tali. quare patet, quòd
sit uera & naturalis & cui subalternetur.
Restat nunc determinare de principijs metallorum. Tam in
generali quàm in particulari & de eorum generatione &
transmutatione ad metalla omnia secundum naturam & de¬