RATIONES
ARTIS
materiam
similem
illi,
ut
dicit
philosophus
primo
coeli
et
mun¬
di,
quando
dicit
coelum
est
factum
ex
tota
materia
sua,
nec
est
ex
se
extra
se
aliquid,
&
non
potest
fieri
coelum
aliud.
Modo
dico
ad
propositum,
quòd
sicut
carentia
materiae
est
potissima
causa
in
aliqua
re,
ut
non
generetur
alia
sibi
simi¬
lis.
Ita
&
inuentio
materiae
eiusdem,
debet
esse
potissima
causa
ut
possit
generari
res
alia
similis
illi,
quia
si
oppositum
in
opposito
&
propositum
in
proposito,
ut
probatur
quarto
&
sexto
topicorum,
&
sicut
est
in
natura,
sic
similiter
etiam
in
arte,
quia
igitur
ars
reperit
illam
materiam
ean¬
dem
auri
&
argenti
quae
est
omnino
materia
naturae,
ergo
ex
parte
materiae
ars
erit
possibilis.
Similiter
etiam
ex
par¬
te
agentis,
ut
ostensum
est
in
exemplo
atramentorum,
quia
ars
approximat
illi
materiae
agens
naturale,
sed
aliter
quàm
natura,
quia
non
ut
aurum
uel
argentum
uel
aliud
metal¬
lum
generet,
sed
formam
auri
uel
argenti
tantum
&
solam
formam
ex
illa
materia
elicit
ut
in
determinatione
patebit,
ergo
alio
agente
utitur
scilicet
igne,
cum
qua
forma
omnia
metalla
imperfecta
perficit
in
momento.
Et
quia
eiusdem
est
cognoscere
materiam
&
formam
ut
dicitur
secundo
phy¬
sicorum
&
septimo
metaphysicae,
neque
est
sermo
propter
materiam
tantum
sed
propter
formam,
ut
probatur
undeci¬
mo
de
animalibus,
quia
non
est
inuenta
materia
nisi
propter
formam,
tam
in
artificialibus
quàm
in
naturalibus
&
am¬
bo
propter
compositum
&
compositum
propter
operationem
ut
dicitur
secundo,
colliget.
Ideo
cum
ad
alchimistam
pertineat
considerare
materiam
auri
&
aliorum
metallorum,
ad
eun¬
dem
etiam
spectabit
considerare
formam
ipsorum
&
cogno¬
scere,
quoniam
si
non
cognosceret
formam
auri
sicut
&
ma¬
teriam
nunquam
posset
uere
sequi
naturam.
quibus
cognitis,