485
LAPIDIS. 109
est perficiens lapidem & ipsum complens. De primo modo di¬
cimus, quòd sicut fermentum pastae uincit pastam & ad se
conuertit semper, sic & hic lapis, conuertit ad se metalla re¬
liqua. Et sicut una pars fermenti pastae habet conuertere in
finitas partes pastae uicissim & non conuerti, sic & hic lapis
habet conuertere plurimas partes metallorum ad se & non
conuerti. Et sicut pasta alteratur & conuertitur ab eo quod
suae naturae est & quòd sumpsit originem ex ea, nec conuer¬
titur à re extranea. Simili modo metalla alterantur & con¬
uertuntur ab eo quod suae naturae est & quod sumpsit origi¬
nem ex eis & non ab alia re extranea. Et sicut pasta non
alterat nec conuertit aliam pastam ad se, nisi prius alteretur
& recipiat uirtutem quandam additam per quam reclpit po¬
tentiam alterandi & conuertendi aliam pastam ad se, simili
modo hic lapis non alterat, nec conuertit metalla ad se, nise
prius alteretur & conuertatur & recipiat uirtutem quan¬
dam additam per quam habeat potentiam alterandi & con¬
uertendi metalla ad se, unde dicitur in turba philosophorum,
quòd non alterat nisi prius alteretur, nec colorat nisi prius
coloretur, nec mutat nisi prius mutetur. Et sicut fermentum
recipit illam uirtutem alterandi, conuertendi & transmutan¬
di aliam pastam à calore quodam occulto ibi decoquente per
caliditatem aeris continentis & digerente & extrahente in
actu de potentia materiae quod erat ibi in potentia, per quam
uirtutem conuertit aliam pastam in potentia existentem om¬
nino ad se, simili modo hic lapis recipit uirtutem alterandi,
conuertendi & transmutandi omnia metalla à calore quodam,
scilicet artis decoquente digerente & extrahente in actu de
potentia materiae, uirtutem illam per quam metalla omnia
ad se conuertit, quoniam sine calore non est digestio nec ope