DE
FERMENTO
ratio
nec
motus,
ut
dicit
Theophilus.
Veruntamen
est
scien¬
dum
quòd
est
diuersitas
magna
in
hoc
fermento
&
illo.
Nam
pastae
per
talem
decoctionem
nihil
aufertur,
quando
fermen¬
tatur
cum
in
ea
nihil
sit
superfluum,
sed
in
hoc
oportet,
ut
per
decoctionem
demantur
partes
superfluae
corrumpentes
si¬
cut
facit
natura
in
decoctione
auri,
quibus
demptis
dirigitur
lapis
&
recipit
tunc
uirtutem
alterandi,
conuertendi
&
trans¬
mutandi
ex
se
solo
non
ex
alio
sicut
patet
in
pasta
per
inge¬
nium
ualde
extraneum
&
profundum
artis
ministrantis.
Vnde
Rasis
libro
perfecti
magisterij
dicit
quòd
omnia
sunt
in
idipsum,
scilicet
calidum,
frigidum,
durum,
molle,
humidum,
siccum,
graue,
leue,
asperum
&
lene
etc.
Et
Auicenna
in
fine
sui
tractatus,
hoc
elixir
tingitur
tinctura
sua
&
sub¬
mergitur
oleo
suo
et
figitur
calce
sua
etc.
Sicut
igitur
fermentum
massae
fit
ex
massa
&
omniam
aliam
massam
ad
se
conuertit
sic
&
fermentum
metallorum
fit
ex
eadim
substantia
metallo¬
rum
&
omnia
metalla
ad
se
conuertit,
&
cum
metalla
sint
generata
exi
sulphure
&
argento
uiuo,
ergo
&
hoc
fermen¬
tum
generabitur
ex
eisdem
&
cum
hoc
fermentum
conuer¬
tere
debeat
omnia
metalla
in
aurum,
&
aurum
sit
ex
solo
ar¬
gento
uiuo
purissimo
absque
permanentia
fulphuris
genera¬
tum,
ut
infra
probabitur,
ergo
ex
solo
argento
uiuo,
hoc
fermentum
siue
lapis
fieri
debet
per
alchimiam.
EX.
quibus
liquide
patet,
quid
hoc
fermentum
siue
la¬
pis
duplici
de
causa
potest
dici
fermentum.
Prima
quia
si¬
cut
fermentum
massae
non
fit
nisi
ex
simili
substantia
non
extra¬
nea
per
quam
omnem
massam
ad
se
conuertit,
simili
modo
&
hic
fit
ex
substantia
metallorum
&
non
ex
re
extranea.
Secunda
causa
quia
sicue
fermentum
massae
remanet
idem
quod
prius
scilicet
cum
uirtute
conuertendi
addita
omnem
mas¬