LAPIDIS.
118
exit
in
actu
in
alterum
per
appetitum
sensitiuum
uel
rationa¬
lem
praesente
passiuo
disposito
&
facit
in
eo,
quod
uult
siue
quod
desiderat.
Et
propter
hoc
dixit
Pythagoras,
hominem
esse
mensuram
omnium
rerum,
ut
recitat
philosophus
unde¬
cimo
metaphysicae.
Quapropter
ueraciter
dicimus.
Quòd
natura
est
qua
regit
opus
huius
artis
per
decoctionem
in
igne
suo
&
uase
proprio,
prout
regitur
à
coelestibus
usque
ad
fi¬
nem
operis
&
ultra.
Voluntas
autem
est
libera
&
debet
re¬
gere
&
modificare
naturam
in
fine
operis,
ut
non
transcen¬
dat
ultra,
quia
uoluntas
regendo
naturam
debet
ad
se
trahe¬
re
naturam,
sed
si
uoluntas
trahatur
à
natura
&
inclinetur
ad
eam,
natura
transcendet
finem
operis
&
ipsum
destruet.
ADHVC
opera
naturae
planius
scrutando
dicimus,
quòd
sicut
natura
agit
propter
finem,
sic
&
ars.
finis
autem
naturae
est
introductio
formae
in
propria
&
conuenienti
materia,
cum
fuerit
in
ultima
dispositione
per
actionem
agen¬
tis
instrumentalis
directi
ab
ipsa
natura,
quod
est
calor
ap¬
propriatus
tunc
operi
finem
imponit.
Cum
igitur
per
in¬
genium
&
sapientiam
artificis
fuerit
ortum
&
generatum
argentum
uiuum
philosophorum,
quod
est
materia
disposi¬
ta
ultima
dispositione
ad
formam
per
actionem
agentis
in¬
strumentalis,
scilicet
ignis
directi
ab
anima
artificis
ergo
opor¬
tet
quòd
informetur
tunc
&
operi
finem
imponat,
cum
fi¬
nis
intentionis
artis
&
naturae,
fuerit
generare
tale
argen¬
tum
uiuum
habile
ad
talem
informationem,
scilicet
auri
uel
elixir
siue
lapidis
philosophorum,
anima
enim
artificis
aequi¬
pollet
naturae
in
hoc.
Frustra
ergo
&
desperatione
laborat
qui
ultra
laborat,
cum
laboret
contra
naturam
&
contra
in¬
tentionem
naturae
&
artis
etc.
Nota
secundum
praesentem
autorem
quòd
si
fieret
congelatio