485
DE FERMENTO
rum, quòd operationes caloris in generatione & corruptio¬
ne inquantum calor, non sunt determinatae nec ordinatae ad
aliquem unum finem determinatum & manifestum nisi in¬
quantum calor regitur ab anima uel intelligentia, quoniam
calor est instrumentum animae & omne agens, suum instru¬
mentum dirigit & mensurat ut introducat formam. Per
calorem autem intelligo eum qui est in actu, ut in animali¬
bus habentibus ipsum in actu aut potentia & uirtute ut in ue¬
getabilibus & mineralibus et animalibus certis habentibus ip¬
sum mono simili & iste calor est elementalis & coelestis confu¬
sus in mixtis, unde philosophus secundo physicorum, homo
generat hominem & Sol. Quia sine isto duplici calore non
fit generatio. Mensuratur iste calor quantitate, qualitate, &
tempore ab animo uel intelligentia, uel ab utroque in omni¬
bus naturalibus ad aliquem unum finem determinatum, in
quo est acquisitio formae. Cum ergo ars alchimiae sit sequela
naturae & operetur cum calore actu, scilicet ignis oportet
necessario, quòd anima artificis modificet & mensuret illum
calorem, quantitate, qualitate, & tempore, usque ad finem
quendam determinatu ad formam adipiscendam, quia sem¬
per determinatum tempus est inter agens & patiens, in quo
introducitur forma, quòd si artificis anima sic non mensu¬
ret sed continuet calorem ignis ultra terminum tunc ignis
necessario destruet formam quam fecit, propter immensura¬
tionem, hoc autem satis patet supra quia ignis actio est infi¬
nita, anima autem artificis mensurat ipsum &c. Sciendum
quòd philosophus nono metaphysicae, dicit quòd potentia ir¬
rationalis est determinata ad unum tantum & exit in actu
existente, praesente, passiuo, disposito: ut ignis ad combu¬
stibile. Potentia autem rationalis se habet ad contraria &