COMMENTARII
SECVNDI
DIALOGVS
I.
19
lè
post
illa
concoquuntur,
si
vsus
horum
erit.
Eiusmodi
sunt
fun¬
duli,
lupi,
tymalli,
percae,
trutę,
omnesque
saxatiles.
Hos
aues
rectè
sequuntur,
vt
ficedulae,
frigillę,
linarię,
pari,
alaudae:
post
has
me¬
diae
magnitudinis
aues,
vt
merulae,
turdelae,
turdi:
ab
his
paulò
adhuc
grandiores,
praesertim
quae
pedibus
magis
nituntur,
vt
perdices,
attagenes,
phasiani:
sicut
etiam
domesticae
aues
mino¬
res,
vt
columba,
&
pullus
cohortalis:
quóque
hic
tenerior
est,
eò
magis
stomacho
conducit,
&
leuioribus
annumeratur:
his
etiam
addi
potest
gallina.
Ex
quadrupedibus
feris,
capreoli,
&
lepores,
si
iuniores
fuerint
modicè
sumi
debent.
ex
domesticis
hoedi,
vitu¬
li
lactantes,
&
verueces
anniculi:
agni
non
nimis
teneri,
ijque
assi
magis
quàm
elixi.
Ex
partibus
quoque
animantium,
aliae
magis
aliae
minus
facilè
concoquuntur,
vt
in
sue
quidem
leuiores
sunt
(vt
suprà
memini)
vngulae,
rostrum,
aures,
cerebellum:
ex
agno
totum
caput
cum
petiolis,
aliquanto
quàm
caetera
membra
leui¬
ora
existunt:
ex
auibus,
tum
feris,
tum
domesticis
colla,
alaeue.
ad
haec
omnis
esca
iurulenta,
licet
plus
materiae
quàm
assa,
aut
frixa
habeat,
tamen
infirmioribus
magis
conuenit.
Sic
caro
mediocri¬
ter
succosa,
faciliùs
concoquitur
quàm
macra:
recens
quàm
salsa:
noua
quàm
vetusta.
Id
autem
adijciendum
est,
omne
ferum
ani¬
mal,
magis
quàm
domesticum,
faciliùs
concoqui.
Quòd
ad
panis
spccies
attinet,
cibarius
leuissimus
est:
mox
ordeaceus:
postremo
secalinus,
triticeus,
vel
ex
zea
factus,
boni
succi
est,
nisi
recens
ni¬
miùm,
aut
durus
commedatur,
tardiusque
concoquatur.
MATHE¬
TES,
Qui
cibi
minùs
laudati
&
vtiles
sunt?
GERON,
Ex
oleribus,
rapae,
napi,
caules,
raphani,
omnésque
bulbi,
caepa,
allium,
por¬
rum,
brassica:
ex
leguminibus,
faba,
lenticula,
pisa,
cicera,
nisi
me¬
dicinae
loco
vsurpentur:
item
lupinum,
phaselum,
ex
piscibus
omnes
in
limo
aut
stagno,
aut
lacu,
aut
flumine
cuiuscúnque
ge¬
neris
nati,
praesertim
anguillae,
tincae,
cyprini,
ostraca,
limaces:
adhaec
marini
grandiores,
vt
tunni,
sturio,
maximéque
indurati,
&
alij
salsi,
ex
auibus
grandiores,
quales
sunt
pauo,
grus,
gallus
In¬
dicus,
&
quaecunque
in
aquis
viuunt,
vt
anas
&
anser.
caro
cuius¬
cunque
animalis
dominati,
maiorisque,
vt
bubula,
caprilla,
porci¬
na:
similiter
ex
omni
grandi
fera,
vel
ceruo,
vel
apro,
vel
alio:
inter
has
sunt
etiam
carnes
quaelibet
muria
conditae,
aut
fumo
indura¬
tae.
Leporum
quoque
capreolorúumque
vetustorum
carnes
sicci¬
ores,
&
concoctu
difficiles:
quae
vbi
tandem
concoctae
fuerint,
vitiosissimos
humores
corpori
generant,
qui
prima
potissimùm
viscera
venásque
meseraicas
obstruunt.
Inter
panes
vitiosus
est,
qui
ex
corrupto
frumento
absque
sale
elaboratus
ac
recens
est,
diu¬
que
madescit.
Praeterea
omne
opus
pistorium,
quod
ex
frumen¬
B
4
Ferae
quadrupedes.
Partes
animalium.
Ferum
animal
domestico
praestat.
Panis