COMMENTARII
SECVNDI
DIALOGVS
I.
21
animi
vires
conuellit,
maturámque
senectutem
accelerat:
pręser¬
tim
si
continuetur.
MATHETES,
Quid
aget
aliquis,
si
in
coena
ex¬
pletus
est?
GERON,
Quicquid
assumpsit,
potu
aquae
frigidae,
si
fir¬
mus
sit,
includet:
deinde
paulisper
inuigilabit:
posteà
dormiet.
sin
autem
se
interdiu
plus
satis
cibo
grauarit,
neque
ęstui,
neque
labori
se
committet.
neque
enim
tam
facilè
haec
inani
corpori,
quàm
repleto
nocent.
Si
verò
quibusdam
de
causis
inaedia
futura
est,
labor
vi¬
tandus
est.
Inter
prandendum
caenandumque,
animi
etiam
affe¬
ctus,
praecipuè
ira
maestitiaque,
tanquam
pestiferae
bestiae
fugien¬
dae
sunt.
nam
concoctionem
perturbant,
feruoremque
sanguinis
augent.
Non
scribo
haec
illis
qui
ab
adulescentia
vsque,
si
non
ci¬
bis,
certè
potu
vini,
aut
cereuisiae,
quotidie
se
adeò
replere
solent,
vt
neque
mens,
neque
pes
officium
suum
faciat.
Tales
enim
neque
Deo
grati,
neque
hominum
numero
digni
censeri
debent.
etiamsi
quosdam
ex
eis
longissimam
vitam
degere:
contingat
indubiè
ta¬
men
paenas
aliquando
daturi.
MATHETES,
Quid
post
cibum
agendum
censes?
GERON,
Corpus
non
magis
est
mouendum,
quàm
vt
ille
ad
inferiora
de¬
scendat:
deinde
tempus
honestioribus
colloquijs
terendum
est,
tandémque
concoctione
absoluta
ad
negotia
consueta
reuerten¬
dum.
Quòd
si
somnus
obrepat,
non
statim
ei
indulgendum
est.
si
verò
quis
superiori
nocte
inuigilauerit;
interdiu
sesquihora,
post
prandium
tutò
captari,
sed
non
diutius
poterit.
A
coena
ve¬
rò
horis
minimum
duabus
interpositis,
ille
ineundus
est:
qui
sep¬
tem
aut
octo
horis,
longior
non
est
necessarius,
nisi
consuetudo
talem
requirat:
MATHETES,
In
quo
latere
noctu
conquiescen¬
dum
est?
GERON,
Primùm
in
dextro:
deinde
in
finistro
cuban¬
dum
erit,
idque
si
vtrunque
benè
valeat:
si
alterutrum
doleat,
e¬
ius
ratio
habenda
erit.
MATHETES,
Cur
Hippocrates
concubitum
quoque
mo¬
deratum
ad
bonam
valetudinem
sicut
laborem,
cibum,
potum
&
somnum
conferre
prodidit?
GERON,
Quia
corpus
plenum
recre¬
mentis
inanit,
excitátque,
&
auget,
praesertim
rarus.
Frequens
autem
vires
soluit,
imbecilliorésque
reddit:
quia
non
modò
hu¬
mor
serosus,
sed
etiam
spiritus
vitalis,
ab
omnibus
corporis
parti¬
bus,
per
illum,
accedente
etiam
voluptate,
excernitur.
Cùm
verò
frequens
non
numero
sit,
sed
natura,
ratione
aetatis,
&
corporis,
sci¬
re
licet
eum
non
esse
inutilem:
quem
neque
corporis
languor,
neque
dolor,
sed
melior
spiratio
sequitur:
eóque
ille,
neque
nimis
pertime¬
scendus
neque
nimis
concupiscendus
est.
MATHE.
Quas
partes
fre¬
quentior
venus
offendit?
GER.
Renes,
lumbos,
coxasque,
&
pedes.
MATH.
Vnde
hoc
conijcis?
GERON,
Quia
natiuus
calor
adeò
imbe¬
Animi
affectui
in
prandio
&
Caena
vitandi.
MOTVS
a
cibo
lenis.
Somnus
à
cibo.
Somnus
nocturnus
septem
horis
perficitur.
Cubitus
CONCVBITVS
Venere
quae
parates
offendantur.