867
Theophrastus chemicam renouauit.
Cur Theophrastus à veteribus medicis dissentiat.
Paracelsus breuem anatomen desiderat.
TRIA rerum principia Theophrasti.
28 DE MEDICINA VETERI ETNOVA
dicamenta, exhibebant? GERON, Quia cùm prima hominum ae¬
tate boni adhuc mores vigebant, solis herbis, randicibus, fructi¬
bus, & seminibus simpliciter paratis, ad bonam quidem valetudi
nem retinendam, malam verò comprimendam indigebant. Se¬
quenti verò seculo, quia desidia & luxuria illos iam corrupue¬
rat, morbi grauiores oriebantur: qui lacrymas quoque arborum
resinas & gummi, nec non aromata, aliósque terrae & maris foe¬
tus requirebant: qauos partim Arabum familiae, partim Indiae po¬
puli suppeditabant. Olim permulta remedia Chemici insignes
repererunt: quae postea multis annis ferè perdita Theophra¬
stus nuper quasi de integro restituit, locupletamuitque aquis, li¬
quoribus, salibus, oleísque: quorum paulo antè mentionem fe¬
cimus. MATHETES, Quibus de causis ille ab antiquis, & eorum
discipulis discedendum esse putauit? GERON, Plures ob causas.
Primum sanè quòd illos, neque vera propriaque rerum principia
& materiam nouisse, neque idonea quibusque morbis remedia, vel
praeparasse, vel adhibuisse arbitratus sit. item quòd grauiores affe¬
ctus sicut comitialem, vel podagricum, vel elephantiacum, vel
quam subter cutem, pro insanabilibus & desperatis habuerint.
Secundò, quòd illi rerum naturalium contemplationem,
quae φυσιολογία graecè dicitur, à subtili curiosaque corporis huma¬
ni consectione inceperint, quàm ipse non multum adeò momen¬
ti ad morborum cognitionem, curationemque adferre, neque
cum affectuum (quos Galenici secundum homminis partes recen¬
sent) ratione conuenire coneordaréque existimarit: quamuis ob
hoc potissimùm doctrina ista anatomica alijs praeponi deberet.
adhaec quòd etiamsi ijdem Galenici prolixiores in libris suis
anatomicis existant, tamen plurimas insignes partes; quae in
maximis affectibus sunt obseruandae, omiserint; aut pror¬
sus ignorarint: qualis est saniosa illa articulorum aqua in poda¬
gra: nec non ossiculum illud triangulare, quod in syncipite co¬
mitiali morbo, insaniáque laborantium, licet non omnium in¬
uenitur: & complures id genus aliae. Cuius rei gratia Theophra¬
stus compendiosam ac simplicem quandam corporis humani
natomen, vtiliorem commodioremque quàm prolixam illam
Galeni, & aliorum esse affirmauit: praesertim si etiam inquiratur
quantum minor mundus, hoc est homo (quem Aristoteles sua
lingua [GR]μικρονωσμον[/GR] appellat) cum maiore conueniat. nam hunc fir¬
missimum totius medicinae fundamentum esse praedicauit.
Tertiò, quòd veteres illi omnia ex quatuor elementis, &
morbos quoque ex totidem humoribus sanguine, pituita, &
traque bile generari opinati sintur: tùm tria tantùm ipsius iudicio
horum