867
COMMENTARII SECVNDI DIALOGVS II. 45
quę longiùs à remedijs distat, aut solida, & densa est, liquidiorem
medicamenti formam requirit: quia haec altius promptiusque
omnia penetrat: propinquior autem, aut rarior, etiam solidis
iuuari potest. At quaecunque medicamenta intrò sumuntur, vel
emolliendi, vel extenuandi, vel abstergendi, vel dissoluendi di¬
gerendique gratia: nec non, que foris admouentur, tum ob eandem
causam, tum vt dilatent; vel relaxent, omnia sanè in liquidiore for¬
ma efficatoria existunt. Quę verò vel reprimunt, vel attrahunt, vel
incrassant, vel infarciunt, vel astringunt densantque, vel corroborant, si¬
ue intus, siue foris applicanda sint, solida forma ampliorem vim effe¬
ctumque manifestiorem pręstant, quam quę medias quodammodo vir¬
es habent, vt abstergentia permulta, aut emollientia: his quoque me¬
dia forma vt vnguentorum est, & eclegmatum accommodari de¬
bet. MAT. Formas remediorum audiui: nunc tempus scire desidero,
in quo illa exhiberi oporteat? GERON, Multùm refert, an opportu¬
no id fiat. nam affectus, qui aliquantum prorogatur, ęgrè, nisi muta¬
tis remedijs sanatur: simplex verò, qui leuioribus medicamentis
maturè non cessit, valentioribus discuti debet. non autem alijs di¬
uersis curatio perficienda erit: nisi constet quid priùs efficerit. neque
enim durus scirrhosusque tumor, antea discutiendus est, quàm
is sit extenuatus emollitúsque: neque erysipelatis humor dige¬
rendus, priusquàm ille omninò deferbuerit.
Porro sicut morbi per tempora ipsorum mutantur, sic eti¬
am remedia variare oportet. fluxionum igitur initio, sola astrin¬
gentia, quae has reprimunt, sunt idonea: in statu verò cùm fluxi¬
ones planè consistunt, digerentia: in augmento autem vtraque
permista. Quòd si fortè materia congesta minimè digeri posse
videatur, suppuratio eius posthaec tentanda est. in febribus au¬
tem caeterisque partium morbis, primùm quidem aliquam mate¬
rię abundantis portionem, initio exinaniri oportet: deinde reliquam
naturae exemplo praeparari: cumque iam auxilio ipsius concocta
aliquò propellitur, illac etiam protinùs artificio educi, prorsus¬
que euelli debet. Atque si fortè nullus, vel certè languidus naturae
motus fuerit, industria ipse tempestiuè adiuuandus est: quia tunc
artis subsidium in naturę vicem substitui potest. Rectè igitur om¬
nia morborum temporibus, & cuilibet mutationi accomodantur.
Qui enim naturę progressum imitatur, ipsam habet subsidiariam.
deò is quoque medicus foeliciter curat, cui natura opitulatur, in foe¬
liciter autem, qui sine illius subsidio, alíquid curandum aggreditur.
MATHETES, Quo tempore victus, & qualis praescribendus
est? GER. Per initia quidem, tenuis: in augmento, tenuior, in statu
tenuissimus. quando enim grauissimi casus vrgent, & natura mor
Quae in liquida forma magis sint efficatia.
Quae solidiore forma.
Miediae formae remedia.
Oportunum morbi cumnli tempus.
Medicamenta initijs fluxionum apta./M]
Quomodo curatio febrium exequenda.
Naturatm melicus imitari debet.
Quo tempore uictas scribendus.