COMMENTARII
SECVNDI
DIALOGVS
III.
49
quidem
ipse
copiosior;
vitiosi
autem
humores
pauciores
extite¬
rint:
tunc
illum
sane
largiùs
vena
incisa
emitti,
hos
verò
modera¬
tiùs
expurgari
medicamentis
oportet.
quòd
si
maior
humorum
vitiositas
appareat:
parcior
tunc
sanguinis
detractio,
largior
verò
purgatio
conuenit.
Hoc
tamen
attendendum
est,
missionem
san¬
guinis,
si
is
reliquis
humoribus
plurimùm
infectus,
vitiatusque
deprehendatur:
in
pituitosis
quidem,
siue
ab
origine,
siue
ex
vi¬
ctus
ratione
tales
existant,
calorem
natiuum
adeo
imminuere,
vt
concoctionem
interpellet:
cruditates,
morbósque
frigidiores
ad¬
ferat:
&
pro
vno
duplicem
pariat:
sicut
biliosos
toto
corporis
ha¬
bitu,
vel
natura,
vel
confuetudine
factos,
nimis
illos
extenuare,
consumere,
&
tandem
ad
marcorem,
aut
aliud
grauius
malum
perducere,
praesertim
morbo
regio,
aut
tertiana
vera
implicitos.
in
melancholicis
quoque,
si
natura
tales
sint,
idem
quod
in
pitui¬
tosis
dixi
periculum
accersire:
sin
ex
adustione,
id
fieri,
quod
bili¬
osis
accidere
solet.
Quid
verbis
opus
est?
intempestiua
sangui¬
nis
detractio,
spiritum
simul
cum
illo
exhaurit:
calorem
nati¬
uum
eripit,
&
dissipat:
principes
autem
partes
adeò
refrige¬
rat,
&
torpidas
efficit,
vt
actiones
suas
obire
nequeant:
vnde
a¬
qua
inter
cutem,
cruditas,
malus
habitus,
aliáque
incommoda
subsequuntur:
quod
plaerique
medici
imperiti
ignorantes,
mul¬
tos
ex
sanguinis
missione
in
mortis
discrimen
praecipitant.
MA¬
THETES,
Quomodo
sanguinis
missio,
&
purgatio
inter
se
diffe¬
runt?
GERON,
Illa
sanè
humores
respicit,
qui
fieri
duntaxat
pos¬
sunt:
haec
autem
eos,
qui
reuera
tales
existunt.
Quapropter
eti¬
am
sanguinis
missio
in
aduersa
valetudine
humoribus
adhuc
quietis:
purgatio
(valentem
intelligo,
non
eam
quae
aluum
tan¬
tùm
soluere
dicitur)
furentibus;
&
incitatis
accommodari
de¬
bet.
MATHETES,
At
cùm
ambo
auxilia
requiruntur,
vtro
priùs
vtendum
erit?
GERON,
Sanguinis
detractione:
siue
copia
maior,
quàm
vitium:
siue
hoc
amplius
illa,
siue
ambo
aequalia
extiterint
MATHETES,
Qua
de
causa?
GERON,
Primùm,
quia
illa
quanta
cu¬
iusque
humoris,
&
qualis
purgatio
necessaria
sit,
euidenter
indi¬
cat:
eóque
si
post
hanc
sanguis
mitteretur
boni
ex
eo
plus,
quàm
viti¬
ati
exiret:
deinde
quia
obstructiones
liberat.
purgatio
autem
prę¬
sertim
in
pleniore
corpore
adhibita,
illas
afferre
solet.
MATHE¬
TES,
Quid
agendum
vbi
aliquis
à
detractione
sanguinis
abhor¬
ret?
GERON,
Purgatio
laeuis,
eáque
frequentiùs
repetita,
vicaria
illius
erit.
49
MATHETES,
Quae
in
vniuersum
commoda
sanguinis
de¬
tractio
corpori
adfert?
GERON,
Dolores
ex
tensione
lenit:
corpus
graue
leuat:
ad
actiones
omnis
generis
deinde
expeditius
reddit:
E
Sanguis
missio
quid
in
omnibus
humoribus
praestet.
Intempestiua
sanguinis
detractio.
Sanguinis
missio
&
purgatio
differunt.
In
quibus
ambo
auxilia
necessaria,
&
vtrum
prius
tentandum.
Cur
sanguis
ante
purgationem
praecedat.
Commoda
detractionis
sanguinis.