867
Sanguinis missio quando necessaria.
Vires in sanguinis missione debilitate statim restituuntur.
Animi defectiones duae.
Quousque sanguis mittendum.
Vires quando debilitentur pulsus indicat.
70 DE MEDICINA VETERI ET NOVA
lam exinanitionem ferunt. Porrò omnes morbi vehementures, ac
magni largam eam postulant necessariò: vt qui sine illa nullo mo¬
do, aut non tutò curentur: mediocres, moderatam: quae rarò ne¬
cessaria, sed vtilis tantum censetur: qua morbi celeriùs, securius¬
que sanantur. MATH. Quantam paruus morbus sanguinis missi¬
onem poscit? GER. Exiguam, aut prorsus nullam: semper autem
morbi magnitudo cum virium robore conferenda est, si tutam
curationem exequi volueris. Nam si vires prorsus integrae, &
morbus mediocris fuerit, venae incisio non adeò necessaria, sed
vtilis tantum existit. sanguis tamen, quantum morbus exigit, &
tutò emitti potest. non enim periculosum est vires constantes, &
firmas nonnihil debilitare, donec morbi materia radicitus exhau¬
riatur, MATHETES, Ob quam causam? GERON, Quia ipsae prom¬
ptiùs sine mora restituuntur. MATHETES, Quando largior exi¬
nanitio praescribi debet? GERON, Vbi morbus ingens & pericu¬
losus, qui nimia copia vasa intendit, viribus constantibus, & fir¬
mis, ingruit: sicut in pugilum statu, & febribus continuis, in qui¬
bus eousque sanguis educetur, donec animus deficiat, si aeger su¬
stinere possit. non autem donec omnes vires in totum collaban¬
tur, quòd malum Graecè [GR]συγκωπὴ[/GR] vocatur. Duae igitur hae animi
defectiones differunt: prima in morbis extremis tanquam regula
& legitimus exinanitionis modus existit: in qua aeger adhuc lo¬
quitur, audit, videt, praesentésque agnoscit. altera priore maior
est: in qua omnes simul vires intercidunt, & aeger neque audit,
neque videt, & summatim omnes eius functiones externae inter¬
cidunt. MATHETES, Quousque ergo sanguis detrahi potest? GE¬
RON, Ad leuem quidem animi defectionem vsque: id autem non in
consultè, & temerè. vbi verò iam vires ob exinanitionem apertè
vacillare, & deficere incoeperint, cohiberi sanguis debet: neque vnquam
adextremam, ac veram syncopenfluere sinendus est: vt quę plena
sit periculi, licet vires antea etiam robustae fuerint. MATHETES,
Sanguisne igitur exuperans eousque solùm educitur, donec aeger
sustinere possit? GERON, Non vltrà: neque donec vires resoluan¬
tur: quanuis enim superfluus adhuc sanguis restet, tamen cursus
eius statim reuocandus est.
MATHETES, Vnde vires debilitari cognoscam? GERON,
Ex pulsuum mutatione, cùm ex magno paruus, ex aequali inae¬
qualis, ex vehementi languidus & obscurus efficitur: cumque
fluentis sanguinis tenor infringitur, aegerque iam elanguescit. Hoc
igitur obseruandum tibi censeo, vt ne cùm vires integrae sunt, &
validae, sic eas sanguinis detractione imminuas, vt uitam simul
cum morbo tollas, sicut Galenus de quodam medico impruden¬
te dixe¬