Vrinae
crudae
in
principio
febris
cur.
Quies
necessaria
concoctione.
Excercitatio
cum
morbus
dat
inducias.
Pedum
frictio.
Motus
à
cibo
noxius.
Ventriculi
infirmi
remedia
externa
126
DE
MEDICINA
VETERI
ET
NOVA
formam
repraesentat.
postremo
in
laterum
&
pulmonum
affecti¬
bus
nihil
expuitur,
sed
tussis
sicca
infestat,
aut
humida
&
cruda.
Hinc
ergo
aduertendum
obseruandumque
est,
concoctionem
non
mo¬
dò
per
sanitatem,
sed
etiam
in
morbis
requiri.
Non
minùs
enim
vitia¬
ta
ciborum,
quàm
humorum
concoctio
morbos
parit.
MATHETES
Quare
statim
in
febrium
principio
cruditas
vrinae
apparet,
cùm
nondum
adeò
natiuus
calor
debilitatus
videtur?
GERON,
Quia
natura
à
morbo
irruente
turbata
solitam
intermittit
concoctio¬
nem:
&
cùm
febris
venosi
generis
affectus
sit,
actiones
eius
laedit,
vt
partis
alterius
morbus,
illlus
quoque
concoctionem
impedire
solet.
adhaec,
quia
cùm
vitiosus
humor
alimento
se
in
venis
miscet,
non
modò
concoctionem
turbat,
sed
etiam
vrinas
suo
colore
in¬
ficit,
bilis
transitum
prohibens,
suam
autem
qualitatem
vitiosam
venis
imprimens.
MATHETES,
Quae
igitur
auxilia
tum
alimento,
tum
humo¬
ribus
vitiatis,
seu
concoquendis,
seu
euincendis
conueniunt?
ea¬
démne
an
diuersa?
GERON,
Partim
similia,
partim
contraria.
sicut
e¬
nim
cibo
assumpto
ab
omnibus
alijs
motibus
conquiescendum
est,
vt
natura
soli
eius
concoctioni
incumbat:
ita
quoque
humoribus
tum
benignis,
tum
vititosis,
excrementicijsque,
vel
concoquendis,
vel
ędomandis,
quies
corporis
expetitur.
Rursus,
vt
per
sanitatem
ex¬
ercitatio
mediocris
ante
cibum
vtilis,
post
illum
autem
noxia,
sic
in
morbis
febrilibus
(nam
de
his
potissimùm
hic
loquimur,
qui
inducias,
&
interuallum
concedunt)
etiam
lenis
motio
com¬
moda
existit,
eodem
modo
suscepta.
In
illis
autem,
qui
nullum
se¬
uiendi
tempus
intermittunt,
aut
summa
quies,
aut
lenis
tantum
pedum
frictio
competit:
quae
etiam
ad
cibum
concoquendum
adhiberi
potest.
id
quòd
in
hunc
modum
Galenus
affirmat.
"Ne¬
que
enim
(inquiens)
aegrotabit
quisquam
omninò,
si
commodè
prospexerit,
ne
vnquam
concoctione
frustretur,
neque
validè
se¬?
cundum
cibos
moueatur".
Sicut
enim
excercitatio
ante
cibum
o¬
bita
summè
ad
sanitatem
tuendam
conducit,
ita
nihil
est,
quod
magis
illam
offendat,
quàm
motio
quaelibet
à
cibo
sumpto.
quip¬
pe
alimentum,
priusquàm
concoctum
sit,
ex
ventre
in
corpus
di¬
stribuitur:
atque
hinc
in
venis
crudorum
humorum
copia
coa¬
ceruatur:
quae
omnigenos
morbos
procreare
solet:
nisi
antea
plu¬
ribus
laboribus
fuerint
discussi,
aut
concocti,
&
à
facultate
quae
in
iocinore
&
venis
consistit,
in
sanguinem
mutati.
MATHETES,
Quae
ventriculo
infirmiori
imponi
debent?
GERON,
Puellus,
vel
catulus,
vt
quorum
calor
nobis
familiarior,
quàm
fomento¬
rum
existat:
nec
non
vnctiones
&
cerata:
toti
autem
corpori,
ope¬
rimenta,
molle
cubile,
somnus,
&
alia,
quae
moderatum
calorem
conci¬