146
DE
MEDICINA
VETERI
ET
NOVA
vsus
magis
extrinsecus
est,
quàm
in
corpore:
nam
quoduis
genus
doloris
mitigant.
Mandragora,
frigida
in
tertio,
sicca
in
primo
est:
duę
ipsius
species
reperiuntur:
nempe
mas
&
foemina.
in
Italia
valdè
fre¬
quens.
Inueniur
etiam
tertia
eius
species,
quae
Morion
dicitur.
nullus
eius
praecipuus
vsus
est.
FRIGIDAE
IN
QVARTO.
Cicuta,
torporem
inducit,
&
altissimum
somnum
comesta,
quod
in
multis
videre
licet:
vbi
efficatior
est,
mortem
adfert.
MATHETES,
Quae
ponderum
ratio
in
herbis
istis
vsurpan¬
dis
conuenit?
GERON,
Ad
lauacra
sanè,
siue
recentes,
siue
siccae
illę
existant,
fasciculis,
vel
manipulis
pluribus
adduntur:
in
clysteri¬
bus
autem
manipulo
vno,
vel
duobus:
in
decoctionibus,
dimi¬
dio,
vel
tertia
eius
parte:
vbi
minùs
idoneae,
vel
admodum
effica¬
ces,
vel
integrae
fuerint.
In
pulueribus
autem
ad
caput,
cor,
stoma¬
chum,
aliásque
partes
inscriptis,
drachmae
instar
vsque
ad
semun
ciam,
vel
vnciam
praescribuntur:
quo
pondere
etiam
tussilago
sicca,
in
suffimigijs
contra
tussim,
&
folia
rorismarini,
ladi,
costi
&
origani
adhibentur.
In
antidotis
colicis,
nephriticisque,
&
pul¬
ueribus
cordi,
&
capiti,
aut
ventriculo,
vteróue
idoneis,
drach¬
mae
semissis
pondere
ad
semunciam
vsque
adduntur.
In
suma
nunc
maior,
nunc
minor
herbarum
quantitas,
pro
natura
vel
magnitu¬
dine
remedij,
siue
illae
aperiant,
siue
abstergant,
siue
gratae,
vel
in¬
gratae
sunt,
adiungi
debet.
mercurialis
autem,
brassica
marina,
thymelaea,
&
chamelaea,
in
solutorijs
medicamentis
recentes
magis
quàm
siccae
conueniunt,
sicut
etiam
in
venereis,
eruca,
&
mentha.
siccae
verò
ad
flatus
discutiendos
vrinásque
mouendas,
&
humores
extenuandos.
FLORES
STIRPIVM
CALIDI
ET
SICCI
TEMPERATI.
Stechados,
summi
apices,
hoc
est
flores
in
officinis
stechados
Arabici,
amari,
leuiter
astringunt
extenuántque,
abstergunt,
vi¬
scera
obstructione
liberant:
eóque
etiam
totum
corpus
corrobo¬
rant.
Syrupus
ex
herba
ipsa
additis
odoramentis,
vel
sine
illis
pa¬
ratur:
nec
non
conditum
ex
floribus
ipsius,
&
zaccaro,
capiti,
ven
triculo,
&
vtero
accommodatum.
Lutea
seu
vulgo
citrina
stae¬
chas,
qui
flos
est
inodoratus
&
insipidus,
mulierum
genis
ornan¬
dis,
rubrísque
efficiendis
conuenit.
Radix
eius
admodùm
acris
4
est,
&
astringens:
ex
mulsa
cocta,
pulmonis
vitijs
&
iecoris
affe¬
ctibus
auxiliatur:
praeterea
menstruis
purgandis
vtilis.
Calidi
Flores
herbarum
Stechas
Arabica
Mandragora
[sic].
Cicuta.
Ponderum
&
mensurarum
ra¬
tio
in
singulis
herbis
ad
medica¬
mentorum
for¬
mas
accommoda¬
datis.