867
Piper.
Album.
Nigrum.
Malum citreum
Malum aureum
seu arantium.
Limones.
Pruns.
Fructuum pon¬
dera.
Fructus grandes
Partes fructuum
158 DE MEDICINA VETERI ET NOVA
CALIDI ET SICCI IN QVARTO OR¬
DINE INCIPIENTE.
Piperis tres sunt species: longum, album, & nigrum. Longum
ab alijs distinctum est: album & nigrum ex eadem arbore proue¬
niunt: vt, qui in nouis insulis nuper inuentis fuerunt, testantur. Si
piper longum conteras, semina parua, longáque apparent, si flos
id, aut piper perfectum sit, semine caret. Ergo perfectum piper,
non flos, neque piperis eius nucamentum existit. album minus
coctum, neque perfectè maturum est: eóque magis astringit, &
stomachum confirmat. Iongum magis aptum antidotis, quàm
lia. Quamuis autem omnia piperis genera aduersus venenum va¬
leant: tamen longum praecipuè colicę medetur: quòd calefaci¬
at, & crassos humores incidat. album rarò apparet, nisi primo cor
tice ablato: quanquam id ipsum à nigro ferè nihil differat.
FRIGIDI ET SICCI IN TERTIO.
Malum citreum, seu malum medicum, veneno aduersatur.
lim in vsum non veniebat, sed hodie & crudum, & zaccaro con¬
ditum in delitijs habetur.
Aureum, vulgò arantium triplex: dulce, acidum, vinosum.
Primum calefacit, alterum & tertium refrigerant: prout magis, vel
minus acida sunt. MATHETES, Ad quid acida, vinosáque confe¬
runt? GERON, Ad sitim febricitantium restinguendam. Nam dul¬
cia talibus non sunt exhibenda.
Limones varia figura conspiciuntur: ex acido limonis succo
serapium paratur, quod mirum in modum febribus contagiosis
ac pestilentibus, nec non aliarum feruori restinguendo valet.
qua ex eodem succo stillaticia serapijs mixta, febribus acutis, & con¬
tagiosis mirificè succurrit: per se pota ventris tineas enecat. Idem
succus vnciae instar praestat. Caeterum faciem mulierum expolit:
vitiligines, varos & maculas tollit.
Pruna damascena & vngarica, grandia, oblonga, & dulcia
sunt, vt nostratia plęraque. Dulcia aluum soluunt: & bilis feruo¬
rem restinguunt. Acida, vt Hispanica astringunt, & laedunt ven¬
triculum. MATHETES, Quomodo fructus appenduntur? GERON,
Partim numero, partim pondere, partim vtroque. Magni qui¬
dem & integri numero I. II. III. IIII. XX. vel IIII. V. VI. VIII.
XV. XX. L. Notandum autem grandes fructus, quales sunt con¬
tonea, & punica, ad eiusmodi numerum non peruenire. Cùm au¬
tem ex his partes aliquas tantum alijs reiectis in vsum adhibe¬
mus, pondere illos metimur, vt cum scribimus carnes contonco¬
rum, quibus cortex sit detractus grana, libra, vel corticis punico¬
rum quadrans: in sinapismis etiam hi pondere adduntur, vt sina¬
pis vn¬