COMMENTARII
SECVNDI
DIALOGVS
V.
179
magis
terrestris
redditur:
respondétque
cerae
albae.
Quae
autem
ta¬
lis
efficitur,
vt
indurescat,
faciliùs
pulueres
inmasticatorio
accipi¬
et.
Eadem
cera
noua,
&
flaua,
partibus
quę
relaxari
desiderant,
vt
pectori,
conuenit:
sicut
etiam
cùm
illud
dilatare
oportet,
vt
quae
magis
resoluat.
Alba
verò,
vt
refrigerans,
renibus
inflammatis,
vbi
materia
repellenda
est,
magis
vtilis
est:
id
quod
hodie
à
facti¬
tantibus
medicinam
negligitur:
magis
externis
quàm
internis
re¬
medijs
imponi
solet:
quanquam
etiam
catapotia
ex
cera
fiant,
&
potiones
cum
iure
sorbili,
praecipuè
in
vlceribus
intestinorum,
testimonio
Dioscoridis.
de
oleo
cerae
postea
docebo.
Lycium
Auicennę
siccum
in
secundo
recessu,
diuersis
partibus
constat:
tum
ijs,
quę
extenuent,
discutiantque:
tum
crassis,
&
mo¬
dicè
astringentibus:
ideóque
ad
sugillata,
oris
inflammationes,
vlcera,
herpetas,
putredines,
aures
purulentas,
intertrigines,
&
pa¬
ronychias
valet.
Indicum
àd
omnia
est
valentius.
quia
autem
offi¬
cinae
plaerunque
verò
lycio
destituuntur,
amurca
vtuntur,
aereo
vase
cocta:
aut
rhoe,
aut
certè
eo,
quod
ex
radicibus
rhamni
ar¬
tificiosé
parari
potest.
ALIQVS
ET
SICCVS
IN
PRIMO.
Zaccarum
stomacho
gratum
detergit,
digerit;
linguae
aspe¬
ritatem,
&
siccitatem
in
febribus
tollit:
quanquam
id
sitim
ali¬
quam
facere
videatur.
Antiquorum
zaccarum
naturale,
quod
sal
Indus
appellatur,
Auicennae
Tabarzet,
magis
ea,
quae
dixi,
effice¬
re
illorum
temporibus
potuit:
nunc
eo
caremus:
quamuis
arte
ex
arundinibus
eisdem
incisis,
decoctis,
&
expressis
hodie
paretur,
ve¬
teri
non
per
omnia
simile
facultatibus.
Vtimur
autem
eius
loco
zaccaro,
quod
officinae
candum
vocant,
arte
facto
pellucido,
sa¬
lis
fossicij
modò
dentibus
fragili.
Valet
id
quoque
ad
scabriciem
linguae,
pectorisque
asperitatem:
praestantius
autem
id
est,
quod
in
fictilibus,
in
quibus
serapium
ex
violis
asseruatur,
ae¬
state
concreuit:
quia
violarum
diluti
facultate
humectat;
&
ma¬
gis
lenit.
Quod
ex
Canaria
adfertur,
minus
calidum
alijs,
neque
ita
candidum,
quale
est,
quod
ex
insula.
S.
Thomae
aduehitur:
hoc
rubrum
officinae
vocant.
quanquàm
id
Venetijs
rursum
de¬
coctum
expurgatumque,
etiam
albissimum
reddatur:
vnde
resi¬
natum
vulgo
appellant.
Id
ipssum
crassum,
&
rubrum
magis
ad
al¬
uum
soluendam
conducit:
vel
clysteribus,
vel
serapijs
quibus¬
dam,
maximè
rosaceis
inditum.
CALIDVS
IN
FINE
PRIMI,
SICCVS
IN
SECVNDO
ORDINE.
Ladanum
vulgo
laudanum;
ex
herba
quę
hircina
dicitur
pro¬
uenit:
sed
verùm
officinae
non
habent,
licet
comparari
possit.
e¬
Q
Lycium
Zaccarum.
Salindus.
Zaccarum
can¬
dum.
Zaccarum
cana¬
riae
Zaccarum
S.
Thomae.
Ladanum