Euacuatio
humo
rum,
quibus
mo¬
dis
siat.
Purgantium
na¬
tum.
210
DE
MEDICINA
VETERI
ETNQVA
nutrimentum:
impurus
autem
vel
nullum,
vel
insalubre,
vel
poti¬
us
exitium
gignit.
MATHETES,
Qua
ratione
&
modo
euacuatio
ista
humorum
fieri
solet?
GERON,
Aliâs
per
aluum:
aliâs
per
vo¬
mitum.
vtro
autem
modo
tentetur,
Graecis
[GR]φαρκακεία[/GR],
vel
[GR]καθάρσις[/GR],
nobis
purgatio
nuncupatur,
toti
corpori
accommodata.
At
quae
per
vrinas,
aut
sudores,
alioue
modo
perficitur,
minus
principalis
est,
vt
antea
explicauimus.
MATHETES,
Quam
habent
purgan¬
tia
naturam?
GERON,
Similem
propemodum
eorum,
quae
assum¬
pta
homini
perniciem
adferunt:
vnde
gręcis
[GR]δηλητήρια[/GR],
&
[GR]φθαρτικὰ[/GR],
nobis
venenosa,
&
exitialia,
vocantur.
verùm
ab
his
venenis
illa
dissident:
quòd
etsi
eodem
modo
&
pondere
sumantur,
non
ta¬
men
perinde
occidant.
nam
moderata
prosunt:
immoderatiùs
assumpta,
quantitate
ipsa
offendunt.
MATHETES,
Qua
facultate
humores
educunt?
GERON,
Attractrice:
quae
tamen
nihil,
nisi
ca¬
loris
nobis
insiti
ope,
&
auxilio
pręstare
potest:
quia
cùm
medica¬
menta
fuerint
assumpta,
haec
ipsa
extenuat,
comminuit,
&
calefa¬
cit,
inciditque,
vt
humores
noxios;
singula
sibi
familiares,
ac
pro¬
prios
in
ventrem
attrahant,
quos
natura
deinde
tanquam
vitae
hostes,
&
aduersarios
expellit.
MATHETES,
In
quo
vis
ista
consi¬
stit?
GERON,
In
totius
naturae
proprietate.
MATHETES,
Cur
non
in
simplici
quodam
temperamento?
GERON,
Quia
plaeraque
me¬
dicamenta,
quamuis
simplicia
videantur,
diuersis
tamen
con¬
stant,
naturis,
&
qualitatibus:
quod
in
cinci
semine
animaduerti¬
tur.
Nam
&
calidum
est,
&
naturam
pituitae
ducendae
idoneam
obtinet,
sicut
brassica,
alome,
rosa,
lenticula,
&
similia
extenuandi
facultatem
habent
exiguam,
qua
purgant:
spissandi
autem,
qua
a¬
stringunt,
ampliorem.
Quia
verò
corporum
status
affectusque
nunc
leuia
medicamenta
ad
aluum
emolliendam
subducendamque:
nunc
paulò
his
valentiora:
nunc
mediocria
ad
humores
inferiùs
educem
dos,
vel
ad
vomitum,
vel
ad
vrinam
mouendam:
nunc
acriora
de¬
siderant,
quatuor
etiam
illorum
classes
esse
statuendas
iudica¬
mus.
Primam
lenissimorum:
quae
aluum
duntaxat
emolliunt,
lu¬
bricánque
reddunt,
&
excrementa
eius
subducunt:
vnde
Graecis
[GR]μαλακτικὰ[/GR],
vel
[GR]ὑπακτικὰ
γάστρος[/GR],
vel
[GR]ἐκκοπρωτικὰ[/GR]
dicuntur,
partim
cibi,
partim
medicamenta.
His
non
multò
efficaciora
sunt,
quę
aluum
subducendo,
etiam
humores
peculiares
in
ventriculo
primísque
venis,
&
intestinis
contentos:
alia
quidem
biliosum:
alia
pituito¬
sum:
alia
melancholicum:
alia
mixtum
euacuant,
ad
secundam
re¬
ferimus.
Ad
tertiam
autem
mediocria,
quae
humores
ventriculo,
intestinis,
iecori,
lieni,
&
renibus
inhaerentes,
sine
molestia,
&
pau¬
latim
extrahunt,
sic
vt
aluum
etiam
postea
mollem
&
lubricam
retineant.
Quartę
acerrima
attribuimus:
quae
vniuersum
corpus
vehemen¬