Delectus
mannae.
Mannae
tempe¬
res.
212
DE
MEDICINA
VETERI
ET
NOVA
canis,
mense
Maio,
in
quo
aër
siccus
est,
super
arborum
ramis,
frondibus,
herbis,
lapidibus,
&
solo
haeret.
In
delectu
mannae
ae¬
tas,
locus,
&
arbor
consideranda.
nam
aliquid
ex
illa
re,
super
quam
cadit,
sibi
acquirit,
&
propter
contactum
facultatem
attrahit.
Hinc,
quae
super
folijs
arborum
praesertim
laricis
reperitur,
opti¬
ma
à
peritis
censetur:
quia
nihil
ab
illis
recipit:
neque
ipsa
ingrati
est
odoris.
Quae
verò
ex
caudice
arboris
colligitur,
non
tam
bo¬
na,
quàm
quae
in
folijs:
attamen
in
trunco
collecta
melior
est,
quàm
quae
super
lapidem,
aut
terram
recipitur.
Rursus
praestan¬
tior
est,
quae
in
saxo
prouenit,
quàm
quae
in
terra:
ex
qua
faciliùs
corrumpitur.
Interdum
lanae
benè
mundae
arboribus
subijciun¬
tur:
ex
quibus
illa
sumitur.
Notandum
autem
Mannam
non
col¬
ligi,
cùm
magna
aëris
siccitas
praecessit,
&
humor
terrae
assump¬
tus
est:
quia
nullus
ros
tunc
apparet.
vbi
verò
is
tempore
sicco
contrahitur,
à
calore
aëris
eleuatur,
&
in
frigida
illius
regione
condensatur.
id
autem
fit
magis
in
larice
arbore,
quàm
in
alijs:
quia
illa
minutissima,
&
valde
densa
habet
folia.
In
flosculis
facilè
retinetur
manna,
&
copiosior.
Aliae
arbores
plura
quidem
ha¬
bent
folia,
sed
magis
inuicem
distantia.
in
larice
verò
parua,
den¬
sa,
&
incisa
cernuntur.
Rami
dissecari
deferríque
in
loca
sicca
pos¬
sunt.
Inter
eas
autem
mannae
species,
quae
in
arborum
folijs
colli¬
gi
solet,
Orientalis
primum,
Calabrina
secundum,
Prouincialis
ter¬
tium
locum
obtinet.
In
his
differentijs
etiam
praestantissima
cen¬
setur,
quae
mastichę
grana
repraesentat:
vnde
etiam
Italis
masti¬
china,
&
grumosa,
seu
granosa
appellatur.
Quae
minùs
est
bona,
aut
euanida,
senióque
confecta,
aut
dolis
adulterata,
Bombicina
vocatur.
quae
ex
oriente
adfertur:
vno
tantùm
anno
vires
suas
re¬
tinet,
aut
certè
non
excedit
duos,
sed
rancida
fit,
&
inefficax.
Quae
in
Italia,
&
pręsertim
in
Calabriensi
agro
prouenit,
diutiùs
perdu¬
rat:
sic
etiam
Prouincialis.
Pauci
manna,
ob
eius
caritatem
in
Gal¬
lia:
pauciores
in
Germania,
praeterquam
Augustę,
Norimbergae,
&
in
principum
aulis
vtuntur.
Arabes
primam
speciem,
nempe
li¬
quidam,
mannam,
vt
nosti,
appellant:
alteram
Tirimiabim.
Mi¬
nùs
laudata
est
&
efficax,
quae
inciso
arborum,
quas
retuli,
corti¬
ce,
in
Apulia,
&
Calabria
diebus
canicularibus
collacrymari
solet.
Ramentum
&
vi
MATHETES,
Cuius
est
naturae
&
facultatis?
GERON,
Propè
ae¬
qualis,
nisi
quòd
ad
calidum
nonnihil
inclinet:
alijs
humida,
cali¬
dáque
censetur.
Aluum
tum
solida
ipsa,
tum
potu
assumpta
mo¬
uet,
per
se
quidem
imbecilliter:
eóque
pueris
vnciae
instar:
adole¬
scentibus
autem,
&
mulieribus
grauidis
sescunciae:
adultis
ad
tres
vsque
vncias
tutò
dari
potest.
alijs
verò
medicamentis
addi¬
ta,
vires
eorum
auget:
ventrem
induratum
emollit,
abstergen¬
dóque