COMMENT.
SECVNDI
DIALOGVS
V.
229
respondent,
florésque
similes
è
candido
rubentes:
aliquando
prorsus
candidi
apparent.
Inferior
caulis
turpeti
pars
iuxta
radi¬
cem
vtilis
duntaxat
existit:
reliqua
gracilior
est,
ac
comosior
quàm
vt
vsui
esse
queat.
interdum
radix
cauli
adhęret,
sed
inepta:
eò
quòd
ille
solùm
in
medicum
vsum
recipiatur.
Quando
planta
turpeti
colligitur,
tota
est
insipida.
Nascitur
in
multis
Indiae
locis
non
procul
a
mari.
Excellentius
turpetum
est
gummosum,
&
can¬
didum;
ad
solem
exiccatum.
quodenim
in
vmbra
siccatur,
nigre¬
scit:
quanquam
nihil
ad
bonitatem
referat,
si
purgans
sit
gummo¬
sum:
nam
gunimi
etiam
intus
adhuc
contineri
potest.
MATHE¬
TES,
Quas
vires
habet?
GERON,
Pituitam,
crassosque
&
lentos
hu¬
mores
ad
articulos,
remotasque
partes
defluentes
educit:
ventricu¬
lum
expurgat:
&
quę
ei
penitus
inhaerent,
excrementa
abstergit:
pituitosos
humores
renibus
insidentes
excutit:
pectus
à
lentis
hu¬
is
moribus
liberat.
in
summa
omnes
pituita
repletos
euacuat:
nec¬
non
morbos
melancholicos
virtute
sua
discutit,
Hinc
non
so¬
lùm
attonitis,
&
comitialibus:
sed
etiam
insanis,
furiosis,
hydro¬
picis,
elephanticis,
venerea
scabie
laborantibus,
&
diuturnis
fe¬
bribus
magno
adiumento
subuenit.
At
qui
turpetum
assumunt,
cauere
piscium
esum,
&
ventos
austrinos
debent.
MATHETES,
Nullámne
turpetum
offensam
corpori
inducit?
GERON,
Nigrum
&
subcineritium,
magis
quam
album.
Quia
verò
quodlibet
calidum,
&
siccum
medicamentum
noxium
est,
naturaeque
venenatae,
&
ventriculum
turbat:
primùm
rectè
corrigitur
violis,
pastillísque
ex
eis,
vel
illarum
decocto,
aut
aqua
destillatitia,
aut
succo,
aut
se¬
rapio
ex
eis
confecto.
Ideò
etiam
ijs,
qui
illud
assumunt,
tempera¬
mento
calido,
&
sicco
praediti,
diluti,
vel
decocti
eius
forma
poti¬
us,
quàm
pulueris,
aut
catapotiorum,
ex
vsu
est:
quia
haec
diu
in
ventriculo
remanent,
&
valdè
calefaciunt.
Quòd
si
actionem
tur¬
peti
augere
placeat,
palmulas
Indas
addito,
quae
bilem
purgant,
&
acrimoniam
aliorum
medicamentorum
obtundunt:
vel
vuarum
passarum,
vel
aliorum
fructuum
medullam,
siccitatis
emendan¬
dae
gratia
adijcito.
Ne
autem
virus
illius
noceat,
cordi
familiaria
adiungemus,
quae
spiritus
augeant,
resolutionemque
virium
a¬
uertant:
non
autem
ea
nimis
tenuia
erunt,
vt
moscus,
&
ambarum
sed
crassiora,
vt
arantij
semen,
&
santalum.
Quia
autem
turpe¬
tum
ventrem
turbare
solet,
nux
muscata,
macis,
&
zinziber
ad¬
iungi
debent.
Porrò
calorem,
&
siccitatem
illius
psylij
cremor
len¬
tus
temperat:
asperitatem
eiusdem
oleum
amygdalarum
dulci¬
um,
si
co
praeparetur,
lenit.
MATHETES,
Nondum
audiui,
quo
pondere,
quáque
forma
exhiberi
debeat?
GERON,
Contriti¬
turpeti
drachma
ex
mulso
propinatur.
In
iure
gallinaceo
trium,
V
2
Turpetum
quan¬
do
noxium.
Turpeti
dosis.