867
COMMENTARII SECVNDI DIALOGVS. V. 237
menta, nisi adulteratum à sincero distinguere didicerint. MATHE¬
TES, Quas facultates obtinet? GERON, Valdè calidum est, fla¬
uámque bilem valentissimè à vasis, & sanguine expellit. Verùm
inter omnia medicamenta stomacho, alijsque visceribus maximè
aduersatur. MATHETES, Quamobrem? GERON, Primò quòd fla¬
tus quosdam mordaces gignat: velltriculum adeò lacescens, vt
sumentibus nauscam excitet, & quia admodum tenue est, ad inte¬
stina descendit, dysenteriamque parit, & ventriculum laedit: Ideò
coquitur ipsum in contoneo malo excauato, quod impositum sit cli¬
bano, aut prunis, pasta vndique circundita additis. vt autem astri¬
ctionem quandam acquirat, rectè illi galanga, vel semina pręsertim
foeniculi, aut apij, aut dauci: maioris autem securitatis gratia, my¬
rabolani adiunguntur: interdum rheubarbarum simul, et myroba¬
lani: ideò etiam diacrydio potiùs, quàm scammonio vtendum
est. Nam hoc periculosum est: quia nimia acrimonia spiritus cor¬
poris inflammat: vnde febres facilè intenduntur, maximè in ijs,
qui obstructionibus viscerum, & humoribus putridis sunt obno¬
xij. Hęc scammonij malignitas, psyllij seminis spissamento, pruno¬
rum coctorum iure, rosarum, & violarum succo, aut diluto, aut
aqua, aut alijs id genus, quę refrigerant, & feruorem extinguunt
admistis, tollitur. id etiam fit, si ante coctionem maceretur oleo
rosaceo, aut violaceo, aut contoneorum succo, aut rhoe, aut spo¬
dio factitio addito. Tertiò nocet; quòd magna attrahendi aperi¬
endique facultate immoderatas alui fluxiones excitet, vasorum¬
que ora nimiùm aperiat. verùm haec mastiche, malis contoncis eo¬
rúmque succo expresso, & myrobalanis flauis potissimum prohi¬
bentur. Quartò offendit, quòd acrimonia intestina abradat: vn¬
de & tormina illorum tenesmúmque generat. hoc autem in¬
commodum humidis, pinguibus, & lentis medicamentis, traga¬
cantho, bdellio, amygdalino oleo, aut rosaceo, prunorum expres¬
sorum succo per se, & ex zaccaro asseruato, psyllij spissamento, ma¬
stiche, malis cotoneis, ex calida aqua postea assumptis emenda¬
tur. vt autem illud à ventriculo, & intestinis citiùs expellatur, pru¬
dentes medici statim ordei iusculum super bibendum exhibent:
Quintò suspectum est, quòd totius suae naturae proprietate, cor¬
di, ventriculo, & iecori incommodet, nisi tum calida, tum fri¬
gida medicamenta admisceantur, quae illis succurrant, opémque
ferant. Ob hęc igitur vitia & prauitates scammonij, veteres peri¬
tiores, omnia medicamenta scammoniata damnant, cùm tamen
nihil egregium sine his fieri posse existiment: quod reliqua me¬
dicamenta minùs sint efficatia, & in ventriculo diu remorentur,
magisque offendant eum, quàm dicraydion: modò exiguo pon¬
Vires scammonij.
Scammonii in¬
commoda.
Scamintu corre¬
ctio.