867
Lapidis Ar¬
meni facultas
Compositio ca¬
tapotiorum
ex lapide Ar¬
meno.
Cyaneus lapis
seu lazuci.
248 DE MEDICINA VETERI ET NOVA
moris noxij ratione. At si humor vitiosus non per vomitum, sed
per imum ventrem totus euacuari desideret, tunc lapidem duo¬
decies eluere oportet. Sic enim is, neque turbationem stoma¬
chi, neque compressionem excitare potest: sed minori cum mo¬
lestia, nigrum terrestrémque humorem ita educet, vt paucis prae¬
teritis diebus, ex eo adiumentum prouenisse scire possimus. Dato
„autem ex hoc scrupulos quinque, aut sex, vt plurimum cum aqua
„tepida, sempérque ex cognatis dictis coniectura depręhendens, plus¬
„ne an minùs exhibere debeas. Quòd si aegrum iterum adhuc la¬
pidem requirere suspiceris, cum fiducia rursus offerto. Neque
nim calorem habet, aut siccantem admodum, aut aliam quampi¬
am ipsi insidentem amaram, & venenosam qualitatem, vt aeger
deò medicamentum bibere recuset. Si verò nonnulli humidum
aliquod medicamentum assumere nequeant, sicut plaerique in to¬
tùm auersantur, lapidem in catapotia redigito. sin autem libeat,
etiam picrae insignem aliquam portionem, admisceto: aut ex alijs
quibusdam, quae purgationem magis promouent, quàm remo¬
rantur. Ne autem is, qui lapidem praeparare velit, apud alios com¬
positionem ipsorum inquirere cogatur, visum mihi est, illam hic
„quoque opponere. habet autem in hunc modum. Picrae semuncia
„epithymi sescuncia, agarici, lapidis Armeni ana scrupuli quatuor,
scamonię vncia (vel drachma) caryophillorum grana viginti. Con¬
tusa, rhodomelo, aut succo citrij, aut rhodomelite excipiantur.
Dentur scrupuli duo: plurimum quatuor. Notandum est haec, prae¬
terquàm quod stomachum corroborent, simul etiam varios hu¬
mores, praesertim terrestrem, & melancholicum citra molestiam
purgare posse. Idem igitur lapis, vt diximus, & potus, & in ca¬
tapotia redactus, ad purgandum est efficax. neque amplius quae¬
rendum est, num strangulatus quidam, aut syncope subsecutura
sit, quemadmodum id ex albo veratro fieri contingit. neque ne¬
cesse est, nos anteà aegros praeparare medicamentis, quae metu
strangulatus assumi consueuerunt. MATHETES, Quo pondere
Arabes hunc lapidem offerunt? GERON, Mesue à drachma se¬
misse ad sesquidrachmam: potum verò à drachma vna ad duas.
Caue autem ne glebam, quam bolum Armenum vocant, pro la¬
pide Armeno vsurpes.
MATHETES, Quid de lapide Cyaneo dicis? GERON, Offi¬
cinae Lazuli, aut Lazurium appellant. easdem vires, quas Arme¬
nius, sed inualidiores habet: lenis, planissimus, friabilis: alterius
materiae expers, laudatior est. Graecis [GR]κυάνεος[/GR] vocatur, quòd ceru¬
lei coloris sit: quanquam magis nitrosi appareat. Itali Azurum vl¬
tra marinum vocant. recentiores in marem, & foeminam: vete¬
res in