COMMENTARII
SECVNDI
DIALOGVS
VI.
253
xam
ex
illo,
tum
in
iecore,
tum
in
ventriculo
sentiet:
vt
quod
acre
nimis,
&
reserans
sit
medicamentum.
Bona
igitur
ratione
ve¬
teres
nullum
viscus
principale,
neque
ventriculum
ipsum
absque
astringentibus,
ac
aromatis
curandum,
sed
omnes
ipsorum
affe¬
ctus,
imbecillitate
excepta,
quae
contra
naturam
generatur,
com¬
positis
medicamentis
sanandos
esse
docent.
quanuis
plerique
hu¬
ius
tempestatis
medici
non
incelebres,
simplicia
quaelibet
com¬
positis
praeferant,
Celsum,
Scribonium
Largum,
Dioscoridem,
Plinium,
&
alios
aemulantes.
sed
pace
illorum
dixerim,
non
satis
intellectos.
Etsi
enim
Galenus
ventriculi
dolorem
chamaemeli
solius
decocti
iure
sedauerit,
&
alij
sola
gentiana
obstructionem,
difficilémque
spirationem,
quae
Graecis
[GR]ὀρθόπνοια[/GR]
dicitur,
&
quar¬
tanas
discusserint:
adhęc,
licet
rheubarbarum
per
se
ventrem
solu¬
at,
infarctus
aperiat,
partes
corroboret,
sanguinem
profluentem
reprimat,
&
contra
illius
spuitionem
summum
sit
remedium:
non
tamen
simplicia
ista
prorsus
sunt
innoxia.
Imò
neque
beni¬
gna
illa,
&
mitia
medicamenta,
quę
posteritas
inuenit.
Quanquam
enim
haec
minùs
sint
noxia,
quam
quae
veteres
in
vsu
habuerunt:
ta¬
men,
si
rectè
examinentur
obseruenturque,
profectò
naturae
non
nihil
inimica
depraehendes.
Nam
chamaemelum
ventriculo
qui¬
dem
impositum,
ad
dolores
mitigandos
praestantissimum
est
re¬
medium:
intro
autem
assumptum,
licet
purgans
non
sit
medica¬
mentum,
illum,
tamen
subuertit,
resoluitque:
nec
non
potu
abo¬
minabile,
&
ingratum
existit,
calefacitque
humores,
&
extenuat,
sic
vt
bilem
augeat.
Rheubarbarum
quoque
immodicè
calefacit,
&
siccat,
eóque
per
se
assumptum
siccis
corporibus
non
parum
nocet:
ob
quod
cum
iure
aliquo,
vel
vuis
passis
exhiberi
debet.
Quia
verò
crassum
est,
ex
vino
odorato,
&
spica
corrigi
solet,
mi¬
nus
licet
noxium
sit,
quàm
alia,
eò
quòd
plurium
medicamento¬
rum
sacultates
in
se
contineat.
Quid
multis
verbis
opus
est?
lenis
sima
quaeque
medicamenta
purgantia
vitio
suo
non
carent:
quod
nisi
alijs
admistis
corrigatur,
parum
tutò
humores
euacuabun¬
tur.
Si
enim
serum
lactis
inter
ea,
quę
aluum
emolliunt,
innocen¬
tissimum
Galeni
testimonio,
flatus
parit,
ventrémque
turbat,
ni¬
si
mellis,
&
salis
mistura
contemperetur,
quid
de
alijs
valentiori¬
bus
sperandum?
Similiter
etiam
de
syrupo
ex
floribus
persicae
confecto
dixerit
aliquis:
nisi
enim
cum
sero
lactis
assumatur,
de¬
fectionem
animi
interdum
adfert,
&
ventriculum
subuertit.
I¬
dem
in
principio
sebrium
non
conuenit,
nisi
cum
aqua
graminis
&
asparagi
exhibeatur.
Non
dico
quòd
nonnulla
etiam
morbi,
ob
quem
adhibentur,
occasionem
prębere
soleant,
nisi
alijs
corri¬
gantur,
vt
brassica
marina,
quae
vulgo
soldonella
dicitur,
aquae
Y
2
Viscerum
affe¬
ctus
composita
re¬
quirunt.
Rheubarharum
quibus
noceat.
Lenissima
medi¬
camenta
etiam
nocent
per
se
da¬
ta.
Simplicia
quaedam
morbi
occasio¬
nem
praebens.