867
Vitiositas purgan¬
tium medicamen¬
torum mistione
aliorum emende¬
tur.
Zaccarum mel
& zinziber pur¬
gantia corrigunt
Cautio in corre¬
ctione medicamen¬
torum habenda¬
ne facultas pur¬
gatoria tollatur.
Tuta correctio
quae.
254 DE MEDICINA VETERI ET NOVA
inter cutem generi, quod graecè ἀσκίτης appellatur, laboranti ex¬
hibita, licet huic morbo conueniat, tamen iocinori officit. Cùm
igitur medicamentorum praesertim purgantium natura sit vitio
sa, malisque succis conflata, quorundam & venenosa, meritò ipsa
lijs admistis emendari debet, ne visceribus, & stomacho detrimen
tum aliquod afferant. Id quod Hippocrates, & Galenus summi ar¬
tis medicae principes, diligenter obseruarunt: dum veratro, & pe¬
plio cyminum, aliáque odorata semina admiscenda docuerint: si¬
cut nos hodiè zinziber, cinamomum, spicam, zaccarum, & id ge¬
nus alia, quibus catharcticorum ingratus tum sapor, tum odor,
tùm acrimonia, calorque, aut alia vitiosa qualitas obtunditur.
Nam plerique stomacho sunt imbecilli: quidam renes habent in¬
firmos: quidam iecur: quidam cor: quae medicamentis illis à natu¬
ra alienis, magis adhuc debilitantur, nisi alijs quibusdam familia¬
ribus, & gratis additis reficiantur. Quanta siquidem naturae fiat
perturbatio, cùm illa humores ad ventriculum attrahunt: quam¬
quam varijs hunc motibus agitent, nausea fastidiumque, & non¬
nunquàm conuulsio testatur. Hoc autem caueri debet, ne dum
vitiositatem medicamentorum, ac virus, quod cor ledit, & in¬
flammat, emendare volumus, etiam vires purgatorias ipsorum
tollamus.
MATHETES, Quibus igitur praesidijs vitia purgantium
singulariter, ac tutò corrigemus? GERON, lis, quae purgandi facul¬
tatem minimè impediunt. Et ideò agarico zinziber, rheubarbaro
spicam, scammonio santalum, non succinum, aut crystallum ad¬
iunges, vt copiosiùs posteà audies. MATHETES, Quae reliquae
mistionum sunt causae? GERON, Quia purgantibus etiam necessa¬
ria videntur, quę ipsa ad partes ac membra affecta deducant: pur¬
gaturi vterum, artemisiam adijcimus: in morbo articulario her¬
modactilos, rutae semen, aut peucedani radicem. Adhaec vt mea¬
tus fhumoribus excernendis dicati aperiantur, semina vrinae du¬
cendae efficatia adiungimus. Item cum medicamenta morbis ex¬
pugnandis valentiora, aut certem aequaliter contraria adhiberi de¬
beant, nulla autem simplicia eiusmodi facultatum ratione inueni¬
antur, necessitas nos compositis vti compellit. Nam si morbus
quatuor gradibus frigidior sit naturali habitu, medicamentum
quatuor numeris excedens, eligendum est. Cùm autem tale sim¬
plex nullum adest, duo alia sumere oportet, quorum hoc nume¬
ris duobus, illud tribus mediocritate calidius sit. Nam ex his mix¬
tis medium efficiemus, quod numeris quatuor mediocritatem
exuperet: praeterea si aeger varijs tentetur affectibus, vt si cor ex
calfactum, iecur refrigeratum, lien obstructus sit, aut iecur solum
calefa¬