867
Medicamentum
morbo aequale
aut valentiùs ej¬
se debet.
Purgationis me¬
diocritatem exce¬
dentis incommo¬
da.
Veteres medica¬
mentorum doses
infimas & sum¬
mas prodiderunt.
Quomodo opti¬
ma cognoscenda.
Aegri natum
consuetudo.
268 DE MEDICINA VETERI ET NOVA
bus, aut quatuor, aut quinque gradibus, statum naturalem exce¬
dat? GERON, Quod totidem gradibus mediocritatem superat.
nam immoderatio, per immoderatum ad medium reducenda est.
MATHETES, Quid si medicamentum morbo proportione aequa¬
le fuerit, quomodo id hunc superare poterit, cùm ex simili, & ae¬
quali contrario non fiat actio? GERON, Naturalis calor, & vires
quoque aegri illud iuuant, vt morbo fiat efficaciùs. Ideò satis
est, si hac proportione ac gradibus, morbo respondeat. Nam si
majus aut minus quàm par est, expurget, febris post euacuatio¬
nem remanet. MATHETES, Qua ratione suum cuique pondus
doneum intelligere potero? GERON, Difficillimum est, certum
& vnicuique aegro peculiare designare: hinc etiam doctissimi ple¬
rique medici in ponderibus praescribendis aberrant, dum mini¬
mo aliquod medicamentum praescribunt, offensionem inde nul¬
lam fieri posse arbitrantes: cùm tamen exiguum magis quàm co¬
piosum saepè incommodet. sicut in veratro superius admonui¬
mus. Nam si quae purgare debent, minùs id praestent, ventricu¬
sum tanquàm inimica naturae offendunt. veteres sanè maximam,
& minimam duntaxat vniuscuiusque medicamenti dosim prodide¬
runt. Quae verò certa, & singulis corporibus morbísque sit pecu¬
liaris, medicorum iudicio conijciendam reliquerunt. Nam medi¬
am inter illas, vel augere, vel imminuere pro aegri natura, & viri¬
bus, morbíque humorum, loci, & temporis ratione licebit. MA¬
THETES, Quae ergo mihi obseruanda putas, vt medicamenta tu¬
in curationibus praescribam?
GERON, Primùm, optima quaeque semper deliges. MATHE¬
TES, Vnde illa cognoscam? GERON, Ex notis quas Dioscorides
& alij depinxerunt: nec non ex origine, & locis, vbi generantur:
nam aliae regiones alijs praestantiora proferunt. Ideò synapi Ale¬
xandrinum, dictamnum Creticum, Sescli Massiliense, mirrha
Beotica, vinum Phalernum, propter excellentiam vocantur.
Sin autem eorum facultas non suppetat, loca in nostra regionem
inspicienda, quae illis proportione respondent, ex quibus lau¬
datiora colliges. Nam herbae in locis calidis, & siccis plerunque
tàm sunt efficaces, & bonae, quàm Cretenses, quod Galenus de
chamaedri & chamaepyti Romę natis, cùm ver esset calidius, sicci¬
usque, memoriae prodidit. Pulegium Narbonense bonitate creti¬
co, sicut sinapi in sicco loco prognatum, Syriaco non est infersus:
deinde intelligendum est, quae medicamenta magno tantum
modo ac pondere, quae rursus exiguo, item quae mediocri, actio¬
nem suam perficiant. Postea aegri natura inspici debet. nam alij à¬
quouis medicamento facilè, alij etiam à valentissimo difficillimè
immu¬