Immutantia.
Venenum.
Singularum
par¬
tium,
quae
vel
prosunt,
vel
ob¬
sunt.
274
DE
MEDICINA
VETERI
ET
NOVA
nunt,
vt
hyssopus.
haec
enim
non
attrahendo,
sed
vel
detrahen¬
do,
vel
extenuando,
penetrandoque,
excrementa
propellunt:
quae
licet
aliquando
euacuent,
tamen
purgantia
propriè
dici
neque¬
unt:
vt
quae
non
ob
similitudinem
humores
excrementitios
tra¬
hant.
MATHETES,
Quae
ergò
similitudinis
gratia
id
efficiunt?
GE¬
RON,
Quae
venenum,
aut
lethale
medicamentum
expellunt,
Grae¬
cis
[GR]ἀλεξιτηρια,
&
ἀλεξιφαρμακὰ[/GR]
vocantur:
quale
est
lac
scissile,
agari¬
cum,
pulli
gallinacei
dissecti
calentésque
parti
affectae
applicati.
Huc
pertinent
etiam
quę
tela,
spiculáque
vulneribus
infixa
extra¬
hunt,
vt
radix
arundinis.
MATHETES,
Intelligo
ferè,
quae
sint
eo¬
rum
discrimina,
quae
ob
totius
naturae
proprietatem,
&
similitu¬
dinem
euacuant:
quae
propriè
vocas
immutantia?
GERON,
Quae
primis,
&
secundis
facultatibus
agunt:
quanquam
etiam
plaeraque
tertijs,
&
totius
essentiae
vi
actiones
suas
obeant:
hoc
est,
quae
latenti
proprietate,
totam
rei
naturam
immutent.
MATHETES,
Quot
sunt
eorum
species?
Duae:
vna
de¬
literium,
altera
antidotum,
&
antipharmacum
nuncupatur.
Pri¬
ma
venenum
propriè
ex
eorum
genere
dicitur,
quę
praesentan
ea
vinos
interimunt.
Cùm
autem
ex
ipsis
aliud,
manifesta
qualitate
id
praestet,
vt
euphorbium
vrendo,
opium
stupefaciendo:
aliud
se¬
creta,
hoc
certè,
non
illud
venenum
appellari
debet.
id
ipsum
ob
totius
naturae
dissidium
nobis
infestum
est,
noxiumque,
vt
dry¬
opteris,
seu
querna
filix,
pinorum
eruca,
&
argentum
viuum:
quemadmodum
bestiarum
virulentarum,
vt
scorpij,
phalangij
ictus,
&
canis
rabidi
morsus.
hę
siquidem
virus
cum
saliua
icti
eia¬
culantur,
quod
paulatim
intrò
penetrans,
principes
tandem
par¬
tes
inuadit,
virésque
earum,
&
essentiam
dissoluit.
quae
verò
an¬
te
recitaui
intrò
assumpta,
quando
à
calore
nostro
natiuo
doma¬
ri
euincique
nequeunt,
hunc
ipsum,
&
omnium
facultatum
essen¬
tiam
corrumpunt.
E
contrario
antidota,
&
antipharmaca
delite¬
rijs
istis
prorsus
aduersantur,
eóque
totius
essentiae
discordia
im¬
mutant,
obtundúntque
adeò,
vt
ne
minimûm
quidem
deinceps
nos
possint
offendere.
ex
his
alia
veneno,
aut
deliterio
quoque
medicamento
hausto
aduersantur,
vt
semen
citrij:
alia
virulenta¬
rum
ferarum
ictibus
medentur,
vt
alyssum:
rabiosi
canis
morsi¬
bus
pimpinella.
Huc
spectant
etiam
quae
morbos
pestilentiales
publicósque
abigunt,
&
cauendis
eis
conueniunt,
quale
est
inter
alia
confectio
Mithridatica.
MATHETES,
Quae
singulis
corporis
partibus
ex
propria
facultate
prosunt,
&
qua
ex
causa?
GERON,
Saluia
cerebrum
iu¬
uat
ideò,
quòd
ipsa
totius
naturae
similitudine
huic
sit
familiaris:
buglossum
cordi:
cupatorium
iecori:
scolopendrium
&
myro¬
balanus