867
COMMENTARII SECVNDI DIALOGVS VI. 273
ferrè nequeat, tum quòd naturae ipsius inimica, tum humores
alios ad partem aegram attrahant. Ideò etiam agaricus magis
quàm turbetum, & reliqua id genus illi conueniunt. Nam pitui¬
ta in ventre, & primis venis haerens faciliùs euacuatur, quàm quę
in remotis continetur. Qua de causa cùm fortia exhibere voles,
myrobalanos & similia, quae illum corroborent, & omnes eius
partes iuuent, admiscebis. quemadmodum in catapotijs Assaieret
dictis fieri solet. non autem quae solùm astringunt, addenda cen¬
seo, sed quae soluunt, pariter & astringunt. Quod si ventriculi af¬
fectus sit, cum vomitu, tunc agaricus catapotijs indendus non est:
aut certè pondus eius minuendum: quae autem astringunt, ma¬
gis augenda sunt. MATHETES, Ergò in medicamentis praescri¬
bendis, & humoris, & loci, in quo continetur, semper est haben¬
da ratio? GERON, Ita sentio. nam humores alij alijs, vt supra ad¬
monui, faciliùs, aut difficiliùs euacuantur. quippe scrosi, & tenu¬
es, vt biliosi, praesertim qui in ventriculo, intestinis, primisque
venis haerent, ac iam commoti sunt leui medicamento, & facilè
purgantur: crassi autem, vt melancholici, pituitosique, & lenti,
qui in vltimis venis, & circa habitum corporis haerescunt, valen¬
tiore, & difficulter vacuantur. Quicunque igitur tutò, benè,
& commodè, salubritérque curare morbos desideret, omnia quae
superiùs, & hîc recensui, diligenter aduertat: ne vulgarium medi¬
corum more, medicamenta sine accurata morbi, aegri, naturae,
humorum, partium affectarum, temporis, aëris, regionis, & casu¬
um superuenientium obseruatione praescribat, experimentáque,
per aliorum mortes faciat.
MATHETES, Omniáne remedia ex solis quatuor facultati¬
bus proueniunt? GERON, Nequaquam, sed etiam nunc ex vna
quadam singulari, nunc ex mista, vel totius essentiae, vel partis fa¬
cultate. Itaque ipsa duplex est: vna purgantium: altera immutan¬
tium: primariò ac per se proueniens. MATHETES, Quae toti cor¬
pori dicata sunt? GERON, Purgantia, quae tum humores vitiosos
per vomitum excernunt, vti asarum, & veratrum album: tum
quae per aluum euacuant, vt Rheubarbarum & scammonium.
MATHETES, Quae partibus, quibusdam purgandis sunt accom¬
modata? GERON, Quae pituitam è cerebro per os, & palatum euo¬
cant: vnde graecis ἀποφλεγκατισμο: aut per nares educunt, & [GR]ἔῤῥινά[/GR]
illis vocantur: aut quae superfluum humorem ex vtero per eius
ceruicem extrahunt, vt aristolochia. MATHETES, Aliáne adhuc
medicamenta partibus expurgandis sunt idonea? GERON, Om¬
ninò, tum quae vrinas prouocant, vt petroselinum: tum quę men¬
strua cient, vt artemisia: tum quae pectori infixa per tussim excer¬
Agaricus ventri¬
culo conuenit,
& cur.
Fortibus cathari¬
ticis corroboran¬
tia admiscenda.
Qui humores sa¬
cilè aut difficul¬
ter purgantur.
Quae obseritan¬
dam purgationi¬
bus.
Purgationum
modi.