Oleum
vuorum.
Aiuus
bonam
vel
malam
valetudi¬
nem
inducit.
Alui
astrictae
in¬
commoda.
Clyster
quid
eius¬
que
forma.
280
DE
MEDICINA
VETERI
ET
NOVA
THETES,
Quae
mediae
inter
liquidas,
&
siccas
medicamentorum
formulas
dicuntur?
GERON,
Quae
mediocrem
essentiam
obti¬
nent,
neque
solidam,
neque
liquidam
omninò:
quae
tam
internis
quàm
externis
vitijs
accommodantur:
cuius
generis
sunt
olea
quaedam,
vt
oliuarum,
&
alia
quibus
aduersus
venena,
&
ad
vo¬
mitiones
prouocandas,
dolorésque,
&
inflammationes
interio¬
rum
sedandas,
vtimur.
Nam
amygdalarum
dulcium
recens,
vte¬
ri,
coli,
ilei,
pectoris,
&
renum
dolores
mitigat,
potui
sumptum:
quin
&
pectori,
&
ventri
inferiori,
aliísque
membris
emolliendis
leniendisque
inducitur.
Sic
ouorum
oleum
doloribus
interane¬
orum
sedandis,
&
vlceribus
curandis
assumitur:
nec
non
cutis
maculis
medetur.
Huius
generis
est
butyrum,
&
adipes:
ex
com¬
positis
autem
liquidiora,
linctus,
electaria,
pastilli,
&
collyria,
vt
in
processu
dicetur.
MATHETES,
Incipias
nunc
singulas
ordine
percensere,
tum
liquidas,
tum
siccas,
tum
medias,
tam
quae
intrò,
quàm
quae
extrà,
vel
quae
vtroque
modo
exhibentur.
GERON,
Quemadmodum
in
omni
valetudine
praecipuè
requiritur,
vt
aluus
pro
assumptorum
ratione
respondeat,
non
a¬
lienum
fuerit
ab
ijs
remedijs
auspicari,
quibus
illa
veluti
officij
sui
immemor
sollicitari,
vel
ab
alijs
de
causis
impedita,
solui
pos¬
sit.
nam
paulò
diutiùs
astricta,
capitis
grauitatem,
vertiginem,
sto¬
machi
subuersiones,
nauseas,
fastidia,
vehementes
vomitiones,
o¬
ris
siccitatem,
&
amaritudinem,
ructus
ingratos,
foedum
oris
ha¬
litum,
flatus
molestos,
torsiones
ventris,
colicos,
ileosósque
dolo¬
res,
&
somnos
inquietos
parit.
adhaec
morbos
in
omnibus
articu¬
lis,
pedibus,
coxis,
&
in
humorum
repletione
grauatis,
excitat.
OMNES
DENIQVE
AFFECTVS
EX
ASTRICTIONE
ALVI
SVMVNT
ORIGINEM,
augescunt,
intendunturque:
nonnun¬
quam
longiores
quoque,
&
pernitiosi
fiunt.
DE
CLYSTERIBVS.
Si
igitur
ventrem
soluere
voles,
praesentissimum
est
reme¬
dium,
quod
graeci
[GR]κλυσμὸν,
κλυστήρα,
&
κλυστηριὸν[/GR],
quasi
lotionem,
vel
lotiunculam
appellant.
alij
ἔνειμα,
veluti
iniectionem:
quidam
lati¬
no
barbari
per
iocum
ani
fistulam
vocitant.
MATHETES,
Cur
a¬
mâbo
sic
nuncupant?
GERON,
Quia
vtriculus
est,
aut
facculus
ex
corio,
aut
vesica
bubula,
vna
parte
latior,
altera
angustior,
vtra¬
que
peruius:
cui
fistula
aut
canalis
laeuis
ex
buxo,
aut
argento,
aut
osse
sit
alligatus:
per
quem
decoctum,
aut
ius,
librae
instar
intesti¬
nis
infunditur.
Illos
autem
clysteres,
qui
ex
stagno
in
Italia,
Gal¬
lia,
&
alibi
parantur,
non
admodum
probo:
eo
quòd
flatus
vnà
cum
liquore
medicamenti
introrsum
impellantur:
vnde
non
exi¬
gua