867
Zaccarum.
Benedicta
Catholicon hiera
Mel.
Casia.
Indum maius.
Diaphoenicon.
Buthyrum.
Axungia.
Seuum.
Sal.
284 DE MEDICINA VETERI ET NOVA
bus satis est. At in aqua inter cutem, veráque intestinorum diffi¬
cultate, Graecis [GR]δυσεντερία[/GR] dicitur, & in laeuitate, nec non in proflu¬
uio ventris, nullum inijci debet: quia etsi etiam astringat, tamen
lentore suo aluum lubricam efficit, & in dysenteria vlcus sordi¬
dum reddit, humectátque: sin autem in ea vehementissimus ex¬
crucièt dolor, rosaceo vti licebit. zaccarum rubrum, mel & casia
in iure clysterum diluuntur. verùm cùm aluus ducenda est: com¬
positio benedicta rectè imponitur: in colico autem dolore, hiera
catholicon, & similia electaria: cùm leniter abstergendum est,
aut lumbrici ad inferiora adducendi, zaccarum conuenit. Mel au¬
tem vbi magis aluum mouere, & abstergere institutum est: mel ro¬
saceum colatum, cùm abstergere & astrictionem quandam relinque¬
re volumus: violaceum autem quando abstergere, emollire, & minùs
calefacere oportet, vt in febribus. verùm rore marino conditum an¬
thosatum vocant, cùm siccare, calefacere, abstergeréque necesse est.
Casia cum melle, emolliendo ventri dicata est. Si lautioris fortu¬
nae homo vtetur, cum zaccaro ipsa adijcietur, aut catholicon. Ad
aluum autem magis irritandam & flatus discutiendos, hiera prodest.
si fortiùs requiritur, benedicta. Indum verò majus, & diaphaeni¬
con conueniunt, vbi pituita trahenda est. Butyrum olei modo ad
emollitionem, sedationemque doloris, sicut axungia, & seuum ad
vlcera siccanda efficax est. Sal ad excretoriam facultatem irri¬
tandam instar drachmae vnius, vel duarum admiscetur: maiore
autem pondere, quando facultas expultrix torpida est, vt in apo¬
plexia, & ijs, in quibus aluus diutiùs retineri solet: contrà, in qui¬
bus facilè mouetur, vel iam fluida est, vel cùm intestina humecta¬
re, non mouere, vel dolorem eorum lenire conamur, inijci non
debet. MATHETES, Possúntne reliqua certis notis designari? GE¬
RON, Quidam herbarum manipulum nunc vnum: nunc duos,
aut plures ad compositionem clysteris recipiunt: seminum drach¬
mas sex: florum pugillos quatuor: fructus numero viginti: aquae
libras tres, aut quantum illius, omnia commemorata trium digi¬
torum instar superare queat: ad dimidias autem, aut tertias inco¬
qui praecipiunt.
CLYSTER EMOLLIENS.
MATHETES, Exemplum clysteris emollientis mihi praescri¬
bas? GERON, Quatuor herbarum emollientium, parietariae, atripli¬
cis, mercurialis, singuli manipuli: radicum liliorum alborum leui¬
ter contusarum, ebuli, singulae vnciae: seminis lini, faenugraeci, sin¬
gulorum semuncia: anisi, drachmę duę: ficuum pinguium, quatu¬
or: prunorum quinque: florum violarum, chamaemeli singuli
pugilli