867
COMMENT. SECVNDI DIALOGVS VII. 283
chorij veri, lactucae. At notandum semina frigida maiora, vt fo¬
lia cucumeris, cucurbitae, peponum, & reliquarum herbarum re¬
frigerantium, cum emollientibus miscenda esse, vbisalui astrictio
ex nimio calore renum, vel intestinorum est contracta.
MATHETES, Quae sunt calida maiora? GERON, Anisi, faeni¬
culi, cari, cumini. MATHETES, Quae calida minora? GERON, Dau¬
ci, apij, ameos, amomi. verùm postremum hoc officinae vulgares
non habent. nam quod ipsae repraesentant, odoris expers est. MA¬
THETES, Quis ordo in hisce decoquendis seruari debet? GERON,
Primùm radices in cacabum immittes, vt quae longiorem deco¬
ctionem requirant: mox semina: deinde herbas: postremò flores.
quia essentia constant aëria, & coquendo facilè vim suam amit¬
tunt. Cùm enim aqua eorum, quę miscentur, induere facultatem
debeat, alia diutiùs alijs incoquenda sunt.
MATHETES, Ex quibus singuli clysteres constant? GERON,
Quatuor herbis paulò antè citatis: item buglosso, cyrsio, lactuca,
atriplice, mercuriali, beta, parietaria, oxalide, blito, lapatho acu¬
to, meliloto: nec non seminibus plaerunque ad flatus discutien¬
dos, anisi, fęniculi, & id genus alijs, vt lini, fęnugręci, hordei, mal¬
uae, & althaeae. adhaec fructibus, vuis passis, ficubus, prunis dul¬
cibus (nam acida magis astringunt, quàm émolliunt) zizi¬
phis, quae iuiubae officinis dicuntur, myxarijs, quae sebesten
vulgo vocantur, caricis, palmulis Thebaicis, quas thama¬
rindos officinae appellant. primi ex his abstergunt, qui rectè
emollientibus miscentur. Radicibus maluae, althaeae, liliorum al¬
borum, ebuli, sambuci. praeter haec melle rosaceo, aut violaceo,
zaccaro rubro, butyro, vel decocto veruecis capitis, vitellis ouo¬
rum, succis siclae, mercurialis, & parietariae. MATHETES, Quan¬
tum ex iure decocti colati sumetur? GERON, Libra, vel sesquili¬
bra, ratione semper eorum habita, quae superiùs commemorata
sunt. MATHETES, Quae medicamenta purgantia, & quo ponde¬
re clysteri induntur? GERON, Casia recens extracta, vel zaccaro
condita, in calida intemperie: vel melle, in crassis humoribus, vbi
abstersione opus est: adhęc diaprunun, vel simplex, vel composi¬
tum: item hiera picra, aut benedicta, eáque duplo semper maiore
pondere, quàm per os assumuntur. his addetur mellis vncia, olei
quadrans, salis drachma.
OBSERVATIO.
Hoc autem notandum est, quòd si altius valdè induretur,
& siccescat, aut dolor ingens vrgeat, olei triens, aut summum seli¬
bra commodè indatur: aliâs quadrans in omnibus ferè clysteri¬
Calida maiorae &
minora.
Ordo coquendi in
clysteribus.
Emollientis cly¬
steris materia.
Decocti pondus
in clysteribus.
Medicamenta
purgantia pro
clysteribus.
Oleùm quando
indendum clyste¬
ribus.