867
COMMENTARII SECVNDI DIALOGVS VII. 407
dices & similia, ex quibus ista parantur; inferbuerunt. Recentio¬
res serapium artificiosum, siue syrupum magistralem appellant.
In hoc autem differt ab vtroque: à decocto quidem, quod zacca¬
rum licet non copiosum recipiat, saporis commendandi gratia: à
syrupo autem communi, quòd illud ex herbis recentibus aestate
parari soleat: hic autem non solum tunc ex ipsis, sed etiam hyeme
ex siccis fieri possit, plusculo zaccaro, vel melle indito, cum ad sa¬
porem conciliandum, tùm bonitatem eius, advsus quotidia¬
nos per annum asseruandam. MATHETES, Quot ergò serapio¬
rum sunt differentiae? MATHETES, Alia simplicia, alia composita:
alia immurandis humoribus dicata sunt, quae Graecis [GR]ἀλλοιωτικὰ[/GR]
Vulgo alterantia vocantur: alia concoctoria: alia purgatoria, suis sin¬
gula humoribus accommodata. Hinc nonnulla calefaciunt, refri¬
gerant, humectant, exiccant: nonnulla humores concoquunt, &
ad excretionem praeparant incidendo; extenuando, inspissando,
aperiundo, obstruendo: nonnulla corroborant: aliqua vitiosos
humores purgant: aliqua menstrua vrinas, aquásque extrahunt:
aliqua pituitam ex pectore, & pulmonibus educunt: haec vomiti¬
ones excitant: illa compescunt. Insuper sunt, quae medicinas ad
membra affecta, vt pulmones, ventriculum, iecur, lienem, aliáque
deferunt, quò spissa, & sicca auxilia peruenire nequeunt. MATHE¬
TES, Refer ergò quaenam simplicia voces, & ex quibus constent
composita. GERON, Partim ex singularium herbarum, aut fructu¬
um succis: partim ex earum dilutis: partim ex decoctis fiunt. Hinc
nomnia acceperunt, vel intybi, vel limonis, vel buglossi, vel rosa¬
rum, vel cotoneorum, vel mali punici, vel berberis, vel fumariae
vel cucurbitae, vel acidulae. Huc etiam referri potest syrupus sim¬
plex acetatus, vulgo acetosus. Ex dilutis alius rosarum viridium,
alius siccarum, alius florum huglossi, alius violarum, alius refri¬
gerans, alius solutorius appellatur. Ex decoctione herbarum sim¬
plicium, alius ex adianto seu capillo veneris: alius ex floribus
nymphaeae, officinis nenupharinus, & qui ex alijs confici possunt
aliter inscribuntur. MATHETES, Quomodo hi parantur? GERON,
Omnes herbae in optima aqua, nempe pluuia: si haec desit, fluuia¬
li: huius inopia, fontana: vel si haec quoque desideretur puteali
coqui dehent: ea mensura; quae periti medicamentarij iudicio
satis esse videtur. nam maceratio herbarum, longiorque deco¬
ctio, & amaror insignis, maiorem eius copiam postulant. Iuri deco¬
ctorum colato zaccarum plaerunque per se adiungitur, vel mel,
vel sapa: interdum vinum, & acetum. Succi plus zaccari, aut cer¬
aequalem ipsis modum exigunt: quòd efficatiores sint deco¬
ctis, & facilius putrescant. Hinc serapium ex limonibus, succi qui¬
d 4
Apozema qua¬
modo differat à
decocto & syru¬
po.
Syruporum dif¬
ferentiae.
Syrupi simplices
qui & quomodo
appellantur.
Syrupi qua ratiotione parentur.
Succi plus zacca¬
ri interdum ae¬
quale pondus re¬
cipiunt.