COMMENTARII
SECVNDI
DIALOGVS
VII.
443
SERAPIA
AD
MENSTRVA
PROVO¬
CANDA.
Quinque
radicum
aperientium
vnciae
tres:
radicis
rubiae
maioris
vncia:
radicis
quinque
folij,
&
eryngij,
singulae
vnciae:
pu¬
legij
vtriusque,
calaminthae,
origani,
singuli
manipuli:
quatuor
se¬
minum
calidorum
maiorum
singulae
drachmae:
florum
rorisma¬
rini,
leucoi,
genistae,
singuli
pugilli:
decoquantur
in
aqua
&
vi¬
no:
radices
autem
in
eis
per
noctem
macerentur,
&
in
iuris
cola¬
ti
libra
diluantur:
mellis
despumati
vnciae
quatuor:
zaccari
quod
satis
est.
postremò
condiatur
serapium
aquae
cinamomi
destilla
titiae
quadrante.
OBSERVATIO.
Differt
hoc
serapium
ab
eo,
quod
vrinas
prouocat:
quia
crassos
&
viscosos
humores,
obstructionum
auctores,
&
men¬
strua
impedientes
magis
extenuat,
incidit,
&
detergit.
Qua
de
causa,
ipso
vel
similibus
vtimur:
nam
si
post
longam
sanguinis
profusionem
ex
vtero,
vel
alia
quadam
parte,
menstrua
ob
sangui¬
nis
penuriam
retineantur,
serapia
eiusmodi
exhiberi
non
debent:
eò
quòd
corpus
adhuc
magis
exiccent.
Rectè
autem
exhibentur,
antequam
menstrua
fluant,
aut
tempus
purgationis
instet.
Quia
etiam
in
retentione
vrinae
ab
eadem
causa
orta
conueniunt.
MA¬
THETES,
Quis
huius
serapij
vsus
est?
GERON,
Ad
vterum
calefa¬
ciendum,
aperiendum,
&
resiccandum:
item
ad
conceptum
faci¬
lem
per
se,
aut
ex
decocto
artemisiae;
&
mercurialis,
cum
serapij
ex
artemisia
modico:
vel
aquis
herbarum
praecedentium.
Haec
se¬
rapia,
si
cum
decocto
persicariae
maioris
offerantur,
multò
erunt
efficatiora.
MATHETES,
Audiui
iam
materiam
medicamento¬
rum,
quibus
serapia
constant:
item
quomodo,
&
qua
ratione
pa¬
rentur
misceanturque:
nec
non
ad
quae
vitia
singula
valeant:
v¬
num
adhuc
scire
desidero:
omniane
recens
componere
oporteat,
an
etiam
in
vsum
retinere
ac
asseruare
liceat:
cùm
non
semper
hec
bas
virides
habere
possimus?
GERON,
Ne
aegri
penuria
remedio¬
rum
diutiùs
laborare,
aut
interire
cogantur:
posterior
aetas
ope¬
raepretium
censuit,
vt
ęstate,
quando
herbarum
compia
suppetit,
se
rapia,
seu
vt
barbari
dicunt,
syrupicomponantur,
quę
in
officinis
per
totius
anni
curriculum
ad
vsum
futurum
asseruentur.
MA¬
THETES,
Quid
singula
ista
praestant?
GERON,
Alia
humores
ex¬
tenuant,
praeparántque:
alia
refrigerant,
calefaciunt,
alitérque
im¬
mutant:
quaedam
vitiosos
humores
purgant:
quaedam
partes
cor¬
roborant,
astringuntque:
cuiusmodi
haec
sunt,
quae
infra
posita
proprijs
passim
seplasiariorum
vocabulis
nominantur.
g
4
Quomodo
serapi¬
um
hoc
ab
eo
quod
vrinam
mo¬
uet
differat.
Menstrua
proue¬
cantia
post
san¬
guinis
effluxum
danda
non
sunt.