113
Modus extrahendi quint. essent. ex quattuor elementis.
Melius tamen foret, quod dolium sepeliretur in vinaceis, sed oportet cannale
esse ita longum, vt extra fimum appareat, super quo ponatur alembicus
cum receptaculo, nullo modo vinaceam attingente. Et cum ita vna vel alia
via spiritus collegeris in receptaculo, ponantur in pellicanum, & distillen¬
tur circulatorie, omni modo & via vt supra.
De modo extrahendi quintam essentiam à quattuor elementis ad resoluem
dum in ea Solem pro auro potabili. Cap. ix.
Dictum est superius satis, quid sit ipsa quinta essentia, et cuius
sit operationis, et quomodo extrahatur à materia sua, & mo¬
dus extrahendi aeque pro pauperibus ac diuitibus, & cum qua
non solum vires auri, argenti, aeris, & aliorum metallorum, sed
etiam lapidum preciosorum & herbarum elici solent, dum in
eam immergantur. Sed tamen non ignoro, quamplures studiosos vltra pro¬
gredi desiderare. Cogor itaque referre, quod ex frequentiori lectione & au¬
ditione, experientiaque (quaererum est magistra) consecutus sum, scilicet mo¬
dum extrahendi quintam essentiam ex vino. in qua quidem aurum, argen¬
tum, margaritae, et lapides preciosi, aliaque metalla dissolui possunt, ad facien¬
dum aurum potabile, quod tamen magis congruit artistis, qui Alchimiae ri¬
uulos scrutantur, quam medicis. Et licet multi sint veterum scriptores, qui do¬
ceant modum extrahendi quintam essentiam vini per separationem quat¬
tuor elementorum, ita quod in vnam redigantur substantiam et esse quod qui¬
dem ita subtilitatum, et tanquam ab humoribus & omni superfluitate qua¬
ttuor elementorum ex tractum, dici potest quinta essentia: ad resolutionem
Solis. Per hanc ergo non solum poterimus ipsum resoluere sed etiam omnes ei¬
us vires extrahere, ita quod possit ingredi aurum potabile. Sed certe quicun¬
que poenitus materiam perspexerit: potius alchimiae quam medicinę conuenire
iudicabit. Verum non nego: veteres quam plurimos inuenisse modus huius¬
modi: ad dissoluendum Solem: magis tamen aptauerunt ad alchimiam quam
ad medicinam. Hac ergo arte multi sunt decepti: putantes fieri aurum ex
tali quinta essentia. Et quam quam in multis sit constans, & habeat pondus: nito¬
rem: & clangorem auri, tamen nostro tempore id vera probatione falsum
esse dijudicatur: quum in tenuissimas laminas minutim malleetur, & in aqua
forti cum alijs maetallis resolutum fuerit, vel etiam per anthimonium (quid
vltimum auri est supplicium) probetur, vndefictus & peregrinus color ad
vnguem dignoscitur. Ideoque Arnoldus de villa noua ait. Vinum in quo
lamina auri qua dragesies aut quinquagesies extincta fuerit, apud quos¬
dam loco auri potabilis habetur. Vnde etiam loannes de Rupescissa ait:
quod melius fieret id vinum extinctionis laminarum auri, si ipsum aurum
Modus extrahendi quint. essent. ex quattuor elementis.
Melius tamen foret, quod dolium sepeliretur in vinaceis, sed oportet cannale
esse ita longum, vt extra fimum appareat, super quo ponatur alembicus
cum receptaculo, nullo modo vinaceam attingente. Et cum ita vna vel alia
via spiritus collegeris in receptaculo, ponantur in pellicanum, & distillen¬
tur circulatorie, omni modo & via vt supra.
De modo extrahendi quintam essentiam à quattuor elementis ad resoluem
dum in ea Solem pro auro potabili. Cap. ix.
Dictum est superius satis, quid sit ipsa quinta essentia, et cuius
sit operationis, et quomodo extrahatur à materia sua, & mo¬
dus extrahendi aeque pro pauperibus ac diuitibus, & cum qua
non solum vires auri, argenti, aeris, & aliorum metallorum, sed
etiam lapidum preciosorum & herbarum elici solent, dum in
eam immergantur. Sed tamen non ignoro, quamplures studiosos vltra pro¬
gredi desiderare. Cogor itaque referre, quod ex frequentiori lectione & au¬
ditione, experientiaque (quaererum est magistra) consecutus sum, scilicet mo¬
dum extrahendi quintam essentiam ex vino. in qua quidem aurum, argen¬
tum, margaritae, et lapides preciosi, aliaque metalla dissolui possunt, ad facien¬
dum aurum potabile, quod tamen magis congruit artistis, qui Alchimiae ri¬
uulos scrutantur, quam medicis. Et licet multi sint veterum scriptores, qui do¬
ceant modum extrahendi quintam essentiam vini per separationem quat¬
tuor elementorum, ita quod in vnam redigantur substantiam et esse quod qui¬
dem ita subtilitatum, et tanquam ab humoribus & omni superfluitate qua¬
ttuor elementorum ex tractum, dici potest quinta essentia: ad resolutionem
Solis. Per hanc ergo non solum poterimus ipsum resoluere sed etiam omnes ei¬
us vires extrahere, ita quod possit ingredi aurum potabile. Sed certe quicun¬
que poenitus materiam perspexerit: potius alchimiae quam medicinę conuenire
iudicabit. Verum non nego: veteres quam plurimos inuenisse modus huius¬
modi: ad dissoluendum Solem: magis tamen aptauerunt ad alchimiam quam
ad medicinam. Hac ergo arte multi sunt decepti: putantes fieri aurum ex
tali quinta essentia. Et quam quam in multis sit constans, & habeat pondus: nito¬
rem: & clangorem auri, tamen nostro tempore id vera probatione falsum
esse dijudicatur: quum in tenuissimas laminas minutim malleetur, & in aqua
forti cum alijs maetallis resolutum fuerit, vel etiam per anthimonium (quid
vltimum auri est supplicium) probetur, vndefictus & peregrinus color ad
vnguem dignoscitur. Ideoque Arnoldus de villa noua ait. Vinum in quo
lamina auri qua dragesies aut quinquagesies extincta fuerit, apud quos¬
dam loco auri potabilis habetur. Vnde etiam loannes de Rupescissa ait:
quod melius fieret id vinum extinctionis laminarum auri, si ipsum aurum