Coelum philosophorum

113
Extractio quintae essentiae pro auro potabili conficiendo.
claram rectificatam: ita vt ardeat accensa, vt supra diximus. Et nullo mo¬
do fac sanguinem humanum: quia si aliquae herbę vel aliud quiddam ma¬
terialium in ipsam fuerit immissum: ex superfluitate, quę in ipso est, perdent
vires suas, & omnem bonum saporem & odorem amittent, esset etiam hor¬
rendum vsui humano. Nec etiam fiat aqua ignea: quia talem calorem &
acuitatem in se contineret: quod omnia materialia (exceptis metallis) talem ca¬
lorem superfluum & igneum ad se traherent: ita quod quum putares facere aquam
vitę, potius aquam mortis faceres. Ex quo autem omnis virtus & perfectio
est in ipsa terra, redacta in lapidem, vt supra copiose de darauimus: ergo
hanc terram huic nostrę aquę praesenti tribuimus, non facientes vel sangui¬
nem humanum: vel aquam igneam, & tunc appellatur vera quinta essen¬
tia, siue aqua vitę, & non aqua mortis. Et quanto sepius distillatur per ter¬
ram, tanto fit efficacior & melior. Et notandum est, quod parum de hac terra:
summam habet virtutem in illo opere. Sicut enim parum fermenti mag¬
nam & copiosam pastam ad coquendum panem facit, sic etiam minima
huius terrę pars maximas erigit perfectiones & virtutes humano corpori
aptas. Et ideo est cauendum ab his, qui faciunt terram ex tartaro, aut qui
comburunt vinaceam in cinerem: aut qui accipiunt calcem pulueri satam
vel cinerem vitium: & salicum, & dicunt hanc esse terram, de qua est nostra
locutio: quod plane est a veritate extraneum, quum dicat Geber esse lapi¬
dem & medicinam in compatibilem mixtionis rerum extranearum. Quan¬
do ergo ita feceris aquam vitae, rectificatam tribus aut quattuor vicibus,
ita vt nullum indicium humiditatis remaneat in loco vbi aduritur, ipsa ter¬
ra a flegmate suo breuiori via qua fieri potest separatur, ipsumque flegma
ponatur in caldare, & coquatur vsque ad spissitudinem mellis dissoluti su¬
per ignem. Postea tolle ab igne, & sine frigescere vsque in diem sequentem,
& vider is paruos lapillos in fundo vasis, sicut si esset sal nitrum fusum.
Coletur ab ipsis de super existens aqua & oleum, & fundatur alia aqua
super illam terram siue lapillos: misce insimul. Postea iterum sinas residere
vt superius. Et quum colaueris aquam, ponas ad priorem, & sinas buli¬
re sicut prius. Postea infrigidetur per duos dies, vt supra, & inuenies lapil¬
los albos, sicut supra. Et hoc toties facies, donec nullus lapillus in fundo va¬
sis appareat. Post hoc omnes lapilli congesti exiccentur optime: & ponatur
in testam terream, aut in tigillum aurifabri: & ponantur ad calcinandum
donec ad albedinem niuis sit deducta in furno calcinationis vel reuerbera
tionis. Cuius figura est haec.
Caue etiam, ne a nimio calore fundantur, quia oleum & operam perderes
licet sint aliqui, qui dicant, quod debent poni in fornacem calcis, vel in vitrea¬
rium, & quod ibi debeat permanere, viginti & vno diebus, sed certissime illa
terra
Extractio quintae essentiae pro auro potabili conficiendo.
claram rectificatam: ita vt ardeat accensa, vt supra diximus. Et nullo mo¬
do fac sanguinem humanum: quia si aliquae herbę vel aliud quiddam ma¬
terialium in ipsam fuerit immissum: ex superfluitate, quę in ipso est, perdent
vires suas, & omnem bonum saporem & odorem amittent, esset etiam hor¬
rendum vsui humano. Nec etiam fiat aqua ignea: quia talem calorem &
acuitatem in se contineret: quod omnia materialia (exceptis metallis) talem ca¬
lorem superfluum & igneum ad se traherent: ita quod quum putares facere aquam
vitę, potius aquam mortis faceres. Ex quo autem omnis virtus & perfectio
est in ipsa terra, redacta in lapidem, vt supra copiose de darauimus: ergo
hanc terram huic nostrę aquę praesenti tribuimus, non facientes vel sangui¬
nem humanum: vel aquam igneam, & tunc appellatur vera quinta essen¬
tia, siue aqua vitę, & non aqua mortis. Et quanto sepius distillatur per ter¬
ram, tanto fit efficacior & melior. Et notandum est, quod parum de hac terra:
summam habet virtutem in illo opere. Sicut enim parum fermenti mag¬
nam & copiosam pastam ad coquendum panem facit, sic etiam minima
huius terrę pars maximas erigit perfectiones & virtutes humano corpori
aptas. Et ideo est cauendum ab his, qui faciunt terram ex tartaro, aut qui
comburunt vinaceam in cinerem: aut qui accipiunt calcem pulueri satam
vel cinerem vitium: & salicum, & dicunt hanc esse terram, de qua est nostra
locutio: quod plane est a veritate extraneum, quum dicat Geber esse lapi¬
dem & medicinam in compatibilem mixtionis rerum extranearum. Quan¬
do ergo ita feceris aquam vitae, rectificatam tribus aut quattuor vicibus,
ita vt nullum indicium humiditatis remaneat in loco vbi aduritur, ipsa ter¬
ra a flegmate suo breuiori via qua fieri potest separatur, ipsumque flegma
ponatur in caldare, & coquatur vsque ad spissitudinem mellis dissoluti su¬
per ignem. Postea tolle ab igne, & sine frigescere vsque in diem sequentem,
& vider is paruos lapillos in fundo vasis, sicut si esset sal nitrum fusum.
Coletur ab ipsis de super existens aqua & oleum, & fundatur alia aqua
super illam terram siue lapillos: misce insimul. Postea iterum sinas residere
vt superius. Et quum colaueris aquam, ponas ad priorem, & sinas buli¬
re sicut prius. Postea infrigidetur per duos dies, vt supra, & inuenies lapil¬
los albos, sicut supra. Et hoc toties facies, donec nullus lapillus in fundo va¬
sis appareat. Post hoc omnes lapilli congesti exiccentur optime: & ponatur
in testam terream, aut in tigillum aurifabri: & ponantur ad calcinandum
donec ad albedinem niuis sit deducta in furno calcinationis vel reuerbera
tionis. Cuius figura est haec.
Caue etiam, ne a nimio calore fundantur, quia oleum & operam perderes
licet sint aliqui, qui dicant, quod debent poni in fornacem calcis, vel in vitrea¬
rium, & quod ibi debeat permanere, viginti & vno diebus, sed certissime illa
terra