867
Nota
616 DE MEDICINA VETERI ET NOVA
promouet: foetus mortuos eijcit, fabae instar ex passo, aut aqua
mulsa, sic tamen, vt ruta, aut dictamnum in illis coctum sit. Insu¬
per podagricis, articularijsque post declinationem morbi con¬
fert, non semel tantùm, sed crebrius drachmae pondere pro viri¬
bus aegri, & temperamento assumpta. Extrinsecus etiam dolen¬
tibus imposita succurrit. adhaec omnia etiam animo affecto me¬
detur. Nam varias ex atra bile imaginationes ortas tollit, nec non
aquae metum. In pestilentalibus aëris statibus praeseruans est re¬
medium. In hyeme iter facientibus eadem ex vsu est: vt quae vi¬
scera à frigore tueatur, & defendat.
OBSERVATIO.
Seniculis & frigidis naturis potissimùm conuenit, aetate
prouectioribus, frigidis, pituitosis, nausea, cruditate, & stomachi
inflatione laborantibus: nec non cibum ob humorem melancho¬
licum, & frigidam intemperiem fastidientibus, vteríque mala
experiuntibus foeminis, idque hyeme, vere, & autumno potissi¬
mum: & saepè ex vino generoso exhiberi potest: idque manè ho¬
ris aliquot ante cibum: vbi hesternus probè concoctus, & stoma¬
chus nullo refertus fueris. At calidis, biliosísque naturis, nec non
febribus continuis & ardentibus tertianisque, adhaec iuuenibus,
adolescentibus, & pueris noxia est: illis quidem ob calorem, his
autem, quia corpora ipsorum facilè dissoluit, & natiuum calorem
celeriter extinguit. Hoc etiam aduertendum, Theriacam pro
compositionis ipsius tempeore, morbis, aut succurrere, aut aduer¬
sari. Recens enim semestris, aut annicula aduersus penstem, vene¬
na, virulentas bestias valere notandum. Quia autem vacuatio¬
nes sistit, & humores incrassat, frigido morbo non conuenit. Ve¬
tus contrà frigidis, non calidis affectibus opitulatur. Ergo quar¬
tanis, quae à melancholico humore adusto, natura frigido, non ca¬
lido ortę sunt, ex vino nucis Pontici instar conuenit. Illis quae ex
bile adusta contracta est, tutò dari non potest. nam id esset oleum
igni addere: sicut nec medicamentum ex liquore Cyrenaico confe¬
ctum: etsi Galenus id omnibus quartanis ex vsu esse docuerit,
non satis originem & causas ipsorum distinguens. Quòd si verò
in quartana offeratur, antequam concoctionis notae appareant,
& corpus probè expurgatum fuerit, ex simplici fiet duplex. Por¬
ad praecautionem siue pestilentiae, siue veneni, fabae magnitu¬
dinis modo ex tribus aquae calidae cyathis; semel in die propina¬
tur. Veneno iam sumpto quotidie bis, quadruplo, aut quintuplo
maiore pondere, ijs sanè, qui interdiu aegrotant, manè: illis au¬
tem, qui noctu affliguntur, vesperi: semper verò stomacho va¬
cuo, sic vt neque cibus statim sequatur. Communiter drachma
ipsius